Namdev Gharal
आघाडा या वनस्पतीचे शास्त्रीय नाव: Achyranthes aspera संस्कृतमध्ये याला: अपामार्ग म्हणतात ही वनस्पती तिच्या धार्मिक आणि औषधी महत्त्वामुळे आयुर्वेदात व हिंदू संस्कृतीत अत्यंत पूजनीय मानली जाते.
भाद्रपद गणेशोत्सवात गणपतीला अर्पण केल्या जाणाऱ्या २१ पत्रींमध्ये ‘अपामार्ग पत्रम्’ म्हणजे आघाड्याच्या पानांचा समावेश असतो. लोकांना या वनस्पतींचे महत्व समजावे यासाठी यांची योजना केली आहे
नकारात्मक ऊर्जा निवारण: धार्मिक मान्यतेनुसार आघाड्यामध्ये वातावरणातील नकारात्मक ऊर्जा आणि वाईट प्रवृत्ती दूर ठेवण्याची क्षमता असते, म्हणून देवपूजेत याला पवित्र मानले जाते.
दांत आणि हिरड्यांच्या आरोग्यासाठी: आघाड्याच्या सुकलेल्या काडीचा उपयोग ग्रामीण भागात ‘दातवण’ म्हणून केला जातो. यामुळे दातदुखी, हिरड्यांमधून रक्त येणे आणि तोंडाची दुर्गंधी थांबण्यास मदत होते.
पचनक्रिया आणि पोटाचे विकार: आघाड्याच्या पानांचा रस किंवा काढा अपचन, पोटफुगी, गॅस आणि बद्धकोष्ठतेवर गुणकारी ठरतो. ही वनस्पती भूक सुधारण्यासाठी उपयुक्त मानली जाते.
आयुर्वेदानुसार आघाड्यामध्ये मूत्रल गुणधर्म असतात. याचा योग्य मात्रेतील काढा लघवी साफ होण्यास आणि मुतखड्याचा त्रास कमी करण्यास साहाय्यक ठरतो.
आघाड्याच्या ताज्या पानांचा लेप खाज, खरुज, इसब आणि बुरशीजन्य संसर्गावर लावला जातो. जखमेवर याचा रस लावल्यास जंतुसंसर्ग रोखला जाऊन जखम लवकर भरून येते.
विंचू, मधमाशी किंवा इतर विषारी कीटकांनी नांगी मारल्यास आघाड्याच्या पानांचा रस किंवा मूळ उगाळून लावल्याने जळजळ आणि सूज कमी होते
आघाड्याच्या संपूर्ण वनस्पतीपासून तयार केलेली भस्म (अपामार्ग क्षार) मधासोबत घेतल्यास जुनाट खोकला, दमा आणि कफ दोषावर आराम मिळतो.
आघाड्याच्या बियांची खीर किंवा काढा जास्त भूक लागण्याची सवय कमी करतो, ज्यामुळे चरबी घटवण्यासाठी आणि वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी याचा उपयोग होतो