लंडन : वैद्यकीय क्षेत्रात संशोधनाला गती देण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी एका अनोख्या ‘रोबोटिक हृदयाची’ निर्मिती केली आहे. हे कृत्रिम हृदय मानवी शरीरातील एका अत्यंत सामान्य परंतु तितक्याच रहस्यमय समजल्या जाणाऱ्या आजाराची हुबेहूब नक्कल करू शकते. या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे आता संशोधकांना या आजाराचे मूळ शोधणे आणि त्यावर प्रभावी उपचार विकसित करणे शक्य होणार आहे.
मानवी हृदयाशी संबंधित काही आजार किंवा शारीरिक परिस्थिती अशा असतात, ज्यांचे निदान करणे आणि त्यांचा अभ्यास करणे नेहमीच्या वैद्यकीय चाचण्यांद्वारे कठीण जाते. हे रोबोटिक हृदय नेमक्या अशाच एका गुंतागुंतीच्या आणि रहस्यमय स्थितीची हुबेहूब प्रतिकृती तयार करते. यामुळे शास्त्रज्ञांना प्रयोगशाळेतच, मानवी शरीराला कोणताही धोका न पोहोचवता, या आजाराच्या वेळी हृदयाच्या स्नायूंची आणि रक्ताभिसरणाची नेमकी काय स्थिती होते, याचे थेट निरीक्षण करता येणार आहे. हे रोबोटिक हृदय आधुनिक सिलिकॉन आणि कृत्रिम स्नायूंच्या सहाय्याने तयार करण्यात आले आहे. हे हृदय मानवी हृदयाप्रमाणेच अचूकपणे धडधडते आणि रक्त पंप करते.
संशोधक संगणकीय प्रणालीद्वारे या रोबोटिक हृदयाची धडधड आणि रक्तदाब नियंत्रित करू शकतात. ज्यामुळे आजारी हृदयाची स्थिती प्रयोगशाळेत हुबेहूब निर्माण करता येते. संशोधकांच्या मतानुसार ‘मानवी हृदयावर थेट प्रयोग करणे अशक्य आणि अत्यंत जोखमीचे असते. या रोबोटिक हृदयामुळे आम्हाला एका जटिल आजाराचा अतिशय जवळून अभ्यास करण्याची संधी मिळाली आहे. यामुळे भविष्यात नवनवीन औषधे आणि उपचारपद्धती तपासणे अधिक सोपे आणि सुरक्षित होईल.’ हृदयविकाराच्या क्षेत्रात मैलाचा दगड ठरणाऱ्या या संशोधनामुळे वैद्यकीय विज्ञानाला नवीन दिशा मिळणार असून, लाखो रुग्णांच्या उपचारासाठी हे रोबोटिक हृदय अत्यंत फायदेशीर ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.