वॉशिंग्टन : चार अंतराळवीर गुरुवारी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (आयएसएस) यशस्वीरीत्या पोहोचले. तेथे पोहोचण्यासाठी त्यांना सुमारे आठ तासांचा कालावधी लागला, जो कोणत्याही अमेरिकन मोहिमेसाठीचा आतापर्यंतचा सर्वात वेगवान प्रवास ठरला आहे. या नव्या पथकात कॅनडाच्या एका अंतराळवीराचाही समावेश आहे.
एलन मस्क यांच्या ‘स्पेसएक्स’ कंपनीने ‘नासा’च्या पथकाला कमांडर जेसिका वॉटकिन्स यांच्या नेतृत्वाखाली अंतराळ स्थानकावर पाठवले. ड्रॅगन कॅप्सूलच्या इंधन प्रणालीतील गळती दुरुस्त केली जात असल्यामुळे या पथकाच्या प्रक्षेपणाला तीन आठवड्यांचा उशीर झाला होता. गुरुवारी सकाळीही ढगाळ वातावरणामुळे काऊंटडाऊन थांबण्याचा धोका निर्माण झाला होता, परंतु शेवटी आकाश स्वच्छ झाले आणि सुरक्षित उड्डाण पार पडले. आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर या अंतराळवीरांचा मुक्काम ६ महिने असणार आहे, परंतु तेथे पोहोचण्यासाठी लागलेला वेळ आतापर्यंतचा सर्वात कमी होता.
ही केवळ मस्क यांच्या स्पेसएक्स कंपनीसाठीच नव्हे, तर नासासह कोणत्याही अमेरिकन अंतराळ संस्थेसाठीची सर्वात वेगवान मोहीम ठरली आहे. प्रक्षेपणाच्या वेळी अंतराळ स्थानकाची स्थिती अनुकूल असल्यामुळे ही जलद यात्रा शक्य झाली. केप कॅनाव्हेरल स्पेस फोर्स स्टेशनवरून सकाळी झालेल्या या प्रक्षेपणासह वॉटकिन्स पृथ्वीच्या कक्षेत एखाद्या मोहिमेचे नेतृत्व करणाऱ्या पहिल्या कृष्णवर्णीय महिला ठरल्या आहेत. भूवैज्ञानिक असलेल्या वॉटकिन्स यांनी सुमारे एका दशकापूर्वी नासाच्या मंगळ मोहीम ‘क्युरियोसिटी रोव्हर’सोबत काम केले होते. २०२२ मधील दीर्घ मुक्कामानंतर त्या दुसऱ्यांदा अंतराळ स्थानकावर पोहोचल्या आहेत. उड्डाणानंतर वॉटकिन्स यांनी रेडिओ संदेशात म्हटले, ‘या शानदार प्रवासासाठी धन्यवाद.’ पथकातील इतर सदस्य पहिल्यांदाच अंतराळ यात्रा करत आहेत.
यामध्ये नासाचे ल्यूक डेलानी (माजी मरीन अधिकारी), कॅनडाचे जोशुआ कुट्रिक (रॉयल कॅनेडियन एअर फोर्समधील कर्नल) आणि रशियाचे सर्गेई टेटेर्यातनिकोव (माजी पाणबुडी अधिकारी) यांचा समावेश आहे. हे चौघे फेब्रुवारीपासून कक्षीय प्रयोगशाळेत राहत असलेल्या चार अंतराळवीरांची जागा घेतील. नासासाठी स्पेसएक्सने पाठवलेले हे १३ वे चालक दल आहे (२०२० मधील चाचणी उड्डाण यात समाविष्ट नाही). या चार अंतराळवीरांच्या पथकाला ‘क्रू-१३’ असे नाव देण्यात आले आहे. कॅनेडियन अंतराळवीर कुट्रिक हे पृथ्वीच्या कक्षेत असताना बाबा होणारे चौथे पुरुष अंतराळवीर ठरणार आहेत. त्यांची पत्नी हीदर नोव्हेंबरच्या शेवटी त्यांच्या तिसऱ्या बाळाला जन्म देणार आहे. मुलाच्या जन्माच्या वेळी संपूर्ण कुटुंबाला सर्व ते सहकार्य दिले जाईल, असे कॅनेडियन स्पेस एजन्सीने स्पष्ट केले आहे.