आजच्या धावपळीच्या युगात निरोगी आणि तंदुरुस्त राहण्यासाठी लोक अनेक प्रकारच्या आरोग्यदायी टिप्स आणि डाएट प्लॅन फॉलो करतात. दरम्यान, जपानची खाण्यापिण्याची एक जुनी आणि पारंपरिक पद्धत ‘हारा हाची बू’ सध्या खूप चर्चेत आहे. जपानमधील ‘ओकिनावा’ क्षेत्रातील लोक अनेक दशकांपासून या सवयीचे पालन करत आले आहेत. तेथील लोकांच्या दीर्घायुष्यामागे ही पद्धत हे एक महत्त्वाचे कारण मानले जाते. ‘हारा हाची बू’ ही केवळ कमी खाण्याची सवय नसून, आहाराविषयी जागरूक राहण्याचा एक मार्ग आहे. वजन नियंत्रणात ठेवणे, शरीराला गरजेपेक्षा जास्त कॅलरीज घेण्यापासून वाचवणे आणि पचनसंस्था मजबूत ठेवण्यासाठी हे तंत्र अत्यंत उपयुक्त ठरते. चला तर मग जाणून घेऊया ‘हारा हाची बू’ नक्की काय आहे आणि त्याचा अवलंब कसा करावा...
ही जपानची एक पारंपरिक आहार पद्धत आहे, ज्याचा अर्थ ‘८० टक्के भूक भागेपर्यंतच अन्न ग्रहण करणे,’ असा होतो. या पद्धतीचा वापर करताना व्यक्ती हळूहळू आणि सावकाश जेवते. शरीराच्या संकेतांना समजून घेऊन पोट पूर्ण भरण्यापूर्वीच जेवणे थांबवले जाते. या पद्धतीचा उद्देश उपाशी राहणे हा नसून, गरजेपेक्षा जास्त खाण्याच्या सवयीवर नियंत्रण मिळवणे हा आहे.
जेव्हा आपण घाईघाईने जेवतो, तेव्हा पोट भरल्याचा संदेश मेंदूपर्यंत पोहोचण्यास काही वेळ लागतो, ज्यामुळे आपण अनेकदा गरजेपेक्षा जास्त अन्न खातो. ‘हारा हाची बू’मध्ये हळूहळू जेवण्याची आणि आपल्या भुकेवर लक्ष केंद्रित करण्याची सवय विकसित केली जाते, ज्यामुळे शरीराला योग्य प्रमाणातच अन्न मिळते.
वजन नियंत्रणात राहण्यास मदत : मर्यादित आणि गरजेनुसार अन्न खाल्ल्याने शरीरात अतिरिक्त कॅलरीज जमा होण्याची शक्यता खूप कमी होते, ज्यामुळे वजन नियंत्रणात राहते.
पचनक्रिया सुधारते : गरजेपेक्षा जास्त खाल्ल्याने पोटावर आणि पचनसंस्थेवर ताण पडतो. याउलट, ८० टक्के पोट भरेपर्यंत खाल्ल्याने पचन संस्था सुरळीत आणि चांगल्या प्रकारे काम करते.
अतिखाण्याची सवय कमी होते : हे तंत्र व्यक्तीला स्वतःची भूक आणि खाण्याच्या सवयी समजून घेण्यास मदत करते. त्यामुळे विनाकारण स्नॅक्स किंवा जंकफूड खाण्याची सवय कमी होते.
दीर्घकालीन निरोगी आयुष्य : ‘हारा हाची बू’ हा केवळ डाएटचा नियम नसून, आहाराविषयीची एक जागरूक जीवनशैली आहे, जी दीर्घकाळ निरोगी राहण्यास मदत करते.
जेवण नेहमी शांतपणे, हळूहळू आणि व्यवस्थित चावून खा.
जेवताना टीव्ही, मोबाईल किंवा इतर कोणत्याही उपकरणांचा वापर टाळा.
जेवणासाठी लहान प्लेट किंवा वाटी वापरण्याची सवय लावा.
पोट पूर्ण १०० टक्के भरल्याची जाणीव होण्यापूर्वीच (अंदाजे ८० टक्के भरल्यावर) जेवण थांबवा.
नेहमी संतुलित आणि पौष्टिक आहारालाच प्राधान्य द्या.