Earth underground water storage | पृथ्वीच्या पोटात किती पाणीसाठा आहे? 
विश्वसंचार

Earth underground water storage | पृथ्वीच्या पोटात किती पाणीसाठा आहे?

पुढारी वृत्तसेवा

लंडन ः ग्लोबल वार्मिंग, मान्सूनचे बदलते रूप यामुळे जगातील अनेक भागांमध्ये भीषण पाणी टंचाई निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. तर, जगभरात नवीन जलस्रोतांचा शोध घेतला जात आहे, अशातच पृथ्वीच्या पोटात गुप्त महासागर असून जगातील सर्व महासागरांच्या एकत्रित पाण्याइतका महाप्रचंड पाणीसाठा असू शकतो, अशी माहिती एका अहवालातून समोर आली आहे.

पृथ्वीच्या भूगर्भात असणारे पाणी हे नदी किंवा समुद्रात आढळणार्‍या पाण्यासारखं नाही. हे पाणी पृथ्वीच्या खाली विविध थरांमध्ये अस्तित्वात आहे. याला भूजल म्हणून ओळखले जाते. हे पाणी जमिनीखाली माती, वाळू आणि खडक यांच्यामध्ये साठवलेले असते. पाणी साधारणपणे 10 ते 100 मीटर खोलीवर आढळते; परंतु काही ठिकाणी ते हजारो मीटर खालीही आढळू शकते. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की पृथ्वीच्या पृष्ठभागाखाली जलस्तराचे थर असू शकतात. यात पाणी साठवलेले असते. या जलस्रोतांचे पाणी बोअरवेल आणि हातपंपांच्या सहाय्याने काढले जाते. भारतातील अर्धी लोकसंख्या पाण्यासाठी या भूजलावर अवलंबून आहे.

एखाद्या विशिष्ट भूभागावर उपलब्ध पाण्याचे प्रमाण मातीच्या रचनेवर अवलंबून असते. पृथ्वीच्या पोटातील पाण्याची खोली सर्वत्र सारखी नसते. पर्वतांमध्ये किंवा कोरड्या भागांमध्ये, हे पाणी 1,200 फुटांपेक्षा जास्त खोलीपर्यंत पोहोचू शकते. तर दुसरीकडे, नद्या आणि ओढ्यांजवळ, हे पाणी पृष्ठभागाच्या फक्त काही इंच खाली आढळते. नद्या आणि धबधब्यांजवळ पावसाचे पाणी जमिनीत मुरते. त्यामुळे, या भागांमध्ये विहिरी खोदण्यासाठी फारसे कष्ट लागत नाहीत. अशा ठिकाणी भूजल सहज उपलब्ध होते. तथापि, पृथ्वीच्या गाभ्यामध्येही लक्षणीय पाणी आहे, जे पृथ्वीवरील एकूण पाण्याच्या 1.6 टक्के आहे.

पृथ्वीच्या निर्मितीपासून हे पाणी तिथे आहे. मानव सध्या इतक्या खोलवर पोहोचू शकत नाही. आतापर्यंत झालेले सर्वात खोल उत्खनन केवळ 12 किलोमीटरपर्यंतच पोहोचले आहे. 2014 मध्ये, शास्त्रज्ञांनी रिंगवुडाईट नावाच्या एका अनोख्या खनिजाचा शोध लावला. या खनिजात पाण्याचे अंश आढळले. पाण्याखाली एक गुप्त महासागर असू शकतो, ज्यामध्ये पृष्ठभागावरील सर्व महासागरांच्या एकत्रित पाण्याइतके किंवा त्याहून अधिक पाणी सामावलेले असू शकते असा तर्क या शोधावरून लावण्यात आला.

लोकल ते ग्लोबल बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा दैनिक पुढारीचे Android आणि iOS मोबाईल App.

'Pudhari' is excited to announce the relaunch of its Android and iOS apps. Stay updated with the latest news at your fingertips.

Android and iOS Download now and stay updated, anytime, anywhere.

SCROLL FOR NEXT