भोपाळ : असे म्हणतात की जेव्हा नियती देते, तेव्हा ती छप्पर फाडून देते. मध्य प्रदेशातील पन्ना येथील ऑटो चालक सोनू रैकवार यांच्या बाबतीत असेच काहीसे घडले आहे. त्यांना एका खाणीत ३.१७ कॅरेटचा हिरा सापडला असून, तो त्यांनी काल (२० नोव्हेंबर २०२६ रोजी) हिरा कार्यालयात जमा केला आहे. हिरा पारखी अनुपम सिंह यांच्या मते, या हिऱ्याची अंदाजे किंमत सुमारे १५ लाख रुपये किंवा त्याहून अधिक असू शकते.
सोनू यांनी सांगितले की, गेल्या काही दिवसांपासून त्यांना रात्री झोपेत हिरा सापडल्याची स्वप्ने पडत होती. सकाळी उठल्यावर ‘‘आपले हिरा सापडण्याचे स्वप्न कसेतरी खरे व्हावे,’’ असाच विचार त्यांच्या मनात यायचा. त्यानंतर सोनू यांनी कार्यालयातून एक जागा भाडेतत्त्वावर (लीजवर) घेतली आणि राणीपूर परिसरात उथळ खदान (कमी खोलीची खाण / शॅलो माईन) सुरू केली. सुमारे १५ दिवसांच्या कष्टानंतर सोनू यांना ३.१७ कॅरेटचा हिरा मिळाला आणि त्यांचे नशीबच पालटले. पन्नामध्ये केवळ २०० रुपये भरून हिऱ्याच्या खाणीचा एक छोटासा तुकडा लीजवर घेता येतो आणि जमीन खोदून हिरा शोधता येतो.
‘हिऱ्यांचे शहर’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पन्ना येथे मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या खाणकामाव्यतिरिक्त, लहान आणि उथळ हिऱ्याचे प्लॉट वैयक्तिकरीत्या लीजवर घेण्याची जुनी परंपरा आहे. उत्खननादरम्यान एखादा हिरा सापडल्यास तो सरकारी अधिकाऱ्यांकडे जमा करावा लागतो. पन्ना जिल्हा प्रशासन उथळ खदानीतून मिळालेल्या हिऱ्यांच्या लिलावासाठी जाहीर नोटीस काढते. येथे एक बाब लक्षात घ्यायला हवी की, हिऱ्याची एकूण किंमत आणि खाणकाम करणाऱ्या व्यक्तीला (मायनरला) मिळणारी रक्कम यामध्ये फरक असतो. या खाणीतून निघणाऱ्या हिऱ्यांचा लिलाव शासकीय प्रक्रियेद्वारे केला जाताे. लागू होणारी रॉयल्टी, कर (टॅक्स) आणि इतर कपातींमुळे हिरा शोधणाऱ्या व्यक्तीच्या हाती पडणारी रक्कम मूळ रकमेपेक्षा कमी होऊ शकते.