बोस्टन : आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) चा विस्तार आता केवळ प्रश्नांची उत्तरे देणे किंवा कार्यालयातील कामे करण्यापुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर तो मानवी शरीराशी थेट जोडला जाऊ लागला आहे. अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ तंत्रज्ञान (MIT) मधील ४८ तासांच्या हॅकाथॉनदरम्यान संशोधकांच्या टीमने ‘ह्युमन ऑपरेटर’ नावाच्या अनोख्या वेअरेबल डिव्हाईसची चाचणी केली आहे. हे गॅझेट ‘एआय’च्या निर्देशांनुसार सौम्य विजेचे चटके (इलेक्ट्रिकल पल्स) देऊन युझरच्या हाताची बोटे आणि मनगटाची हालचाल रिअल-टाईममध्ये थेट नियंत्रित करू शकते.
या प्रकल्पाने हॅकाथॉनच्या ‘लर्न ट्रॅक’ श्रेणीमध्ये प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. पीटर हे, ॲशले नील, वाल्डेमार डॅनरी, डॅनिएल कायझर, युतोंग वू आणि सीन लुईस या संशोधकांनी मिळून हे डिव्हाईस तयार केले आहे. ‘ह्युमन ऑपरेटर’ डिव्हाईसमध्ये हेड-माऊंटेड कॅमेरा, व्हॉईस कमांड, एआय तंत्रज्ञान आणि ईएमएस हार्डवेअरचा वापर करण्यात आला आहे. हे डिव्हाईस बोलून दिलेल्या निर्देशांचे रुपांतर शरीराच्या प्रत्यक्ष हालचालींमध्ये करते. कॅमेरा आणि व्हॉईस प्रोसेसिंग : हे सिस्टीम युझरच्या समोरील दृश्य कॅमेऱ्याद्वारे टिपते. यानंतर अँथ्रॉपिकच्या ‘क्लॉड’ (Claude API) व्हिजन-लँग्वेज एआय मॉडेलच्या मदतीने युझरचा आवाज आणि आजूबाजूच्या परिसराचे विश्लेषण केले जाते.
इलेक्ट्रिक पल्स आणि हालचाल: एआयकडून निर्देश मिळताच सिस्टीम ‘आर्डिनो कंट्रोल रिले’द्वारे TENS-EMS डिव्हाईस सक्रिय करते. यातून निघणारे सौम्य इलेक्ट्रिक पल्स मनगट आणि बोटांच्या स्नायूंना उत्तेजित करतात, ज्यामुळे हातात आपोआप हालचाल घडते. संशोधकांनी या प्रोजेक्टचा सोर्स कोड, बनवण्याची पद्धत आणि हार्डवेअरची माहिती सार्वजनिक केली आहे, जेणेकरून इतर संशोधकांना यावर पुढील संशोधन करता येईल. प्रकल्पाच्या अधिकृत माहितीनुसार, हे डिव्हाईस बाजारात विकण्यासाठी तयार केलेले नाही, तर एम्बॉडेड एआय आणि मानवी क्षमता वाढवण्याच्या दिशेने केलेले एक संशोधन आहे. सामान्य एआय टूल्स फक्त मजकूर किंवा प्रतिमा तयार करतात; मात्र ही सिस्टीम एआयला मानवी शरीरात थेट शारीरिक हालचाल निर्माण करण्याची अनुमती देते.