दुबई : सौदी अरेबियातील अरार या उत्तरेकडील शहराजवळील काही गुहांमध्ये संशोधकांना अनपेक्षित असा महत्त्वाचा शोध लागला आहे. वन्यजीव सर्वेक्षण करत असताना वैज्ञानिकांना पाच गुहांमध्ये सात नैसर्गिकरीत्या ममी झालेल्या चित्त्यांचे अवशेष सापडले. या अवशेषांमध्ये मऊ ऊतक आणि सांगाडा चांगल्या स्थितीत जतन झालेला आढळला. या शोधानंतर वैज्ञानिकांनी तीन ममींचे डीएनए विश्लेषण केले. या अभ्यासातून चित्त्यांच्या इतिहासाबद्दल नवे संकेत मिळाले आहेत. पूर्वी असे मानले जात होते की, अरबी द्वीपकल्पात केवळ आशियाई चित्त्यांची एकच उपप्रजाती राहत होती. मात्र, नव्या संशोधनात वेगळेच चित्र समोर आले आहे.
डीएनए तपासणीत असे आढळले की, सापडलेल्या तीन ममींपैकी दोन नमुने आफ्रिकन वंशातील उत्तर-पश्चिम आफ्रिकन चित्ता या उपप्रजातीशी अधिक जवळचे आहेत. यामुळे अरबी द्वीपकल्पात इतिहासात किमान दोन वेगवेगळ्या चित्त्यांच्या उपप्रजाती अस्तित्वात होत्या, हे स्पष्ट झाले आहे.
संशोधकांच्या मते हा शोध अत्यंत आश्चर्यकारक आहे. कारण, चित्ते गुहांमध्ये राहणे ही अत्यंत दुर्मीळ गोष्ट मानली जाते. गुहांतील अत्यंत कोरड्या वातावरणामुळे हे प्राणी नैसर्गिकरीत्या ममी अवस्थेत जतन झाले असावेत.
याशिवाय संशोधकांना त्या गुहांमध्ये आणखी 54 चित्त्यांचे सांगाडेही सापडले. त्यातील काही अवशेष सुमारे 4 हजार वर्षे जुने असल्याचे समोर आले आहे.
चित्त्यांच्या पुनर्वसनासाठी नवी दिशा
या शोधामुळे भविष्यात अरबी द्वीपकल्पात चित्त्यांचे पुनर्वसन करण्यासाठी महत्त्वाची माहिती मिळणार आहे. संशोधकांना आता या प्रदेशात कोणत्या उपप्रजाती पूर्वी राहत होत्या, याचा स्पष्ट पुरावा मिळाला आहे. त्यामुळे पुनर्वसनासाठी योग्य वंशाच्या चित्त्यांची निवड करता येईल.
इतिहासात अतिशिकार आणि मानवी हस्तक्षेपामुळे या भागातील वन्यजीवांची संख्या मोठ्या प्रमाणात कमी झाली होती. मात्र, अलीकडील काळात सौदी अरेबियात मोठ्या संरक्षित क्षेत्रांची निर्मिती करण्यात आली आहे. त्यामुळे चित्ते पुन्हा या प्रदेशात स्थायिक होण्याची शक्यता वाढली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, चित्ते हे परिसंस्थेतील महत्त्वाचे शिकारी आहेत. त्यांच्या अस्तित्वामुळे जैवविविधता टिकून राहण्यास मदत होते.