ओंटारियो : जगात आजही अनेक रहस्ये दडलेली आहेत, ज्याबद्दल कोणालाही कल्पना नसते. अशीच एक धक्कादायक घटना नुकतीच कॅनडामध्ये समोर आली आहे. ओंटारियो सरोवरात शोध मोहीम राबवणार्या पाणबुड्यांच्या एका पथकाला सरोवराच्या खोलवर 200 वर्षांहून अधिक जुने असलेले एक जहाज आढळून आले. जवळ जाऊन पाहिल्यावर, हे जहाजाचे अवशेष इतके आश्चर्यकारकपणे सुस्थितीत होते की, जणू ते आताच बुडाले असावे! पाणबुड्या लोकांनी सांगितले की, ‘हे द़ृश्य इतके धक्कादायक होते की, पाण्याखालीच आम्हाला स्वतःला शांत करण्यासाठी काही सेकंद लागले.’
कॅनडाची ही टीम सरोवराच्या नेहमीच्या संशोधन मोहिमेवर होती; पण हे द़ृश्य त्यांच्यासाठी एक मोठे ‘सरप्राईज’ ठरले. पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनुसार हे जहाज 1800 च्या दशकातील असावे. जहाजाला बांधण्यासाठी वापरलेल्या जाड आणि जुन्या दोर्यांवरून हा अंदाज लावण्यात आला आहे. जहाजातील काही गोष्टी गायब होत्या, जसे की ‘सेंटरबोर्ड’ आणि मागील भागातील ‘व्हील’ (चाक). या वैशिष्ट्यांवरून पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांनी हे जहाज खूप जुने आणि 19 व्या शतकाच्या सुरुवातीचे असावे, असा निष्कर्ष काढला आहे. पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ जेम्स कोनोली यांनी सांगितले की, ‘जहाजात दिसलेल्या संरचनांवरून लगेच कळते की, हे त्याच काळातील आहे, जे इतिहासासाठी खूप महत्त्वाचे आहे.’
या टीमचे मुख्य पाणबुडे (डायव्हर) हीसन चाक, जे जवळपास 20 वर्षांपासून पाण्याखाली ये-जा करत आहेत, त्यांनी सांगितले की, जेव्हा त्यांनी पहिल्यांदा जहाज पाहिले, तेव्हा त्यांचे हृदय वेगाने धडकू लागले. त्यांना सर्वात जास्त आश्चर्य तेव्हा वाटले, जेव्हा जहाजाचे दोन्ही मस्तूल (मास्ट) अजूनही ताठ उभे असलेले दिसले. हीसन यांनी सांगितले, ‘साधारणपणे इतक्या जुन्या जहाजांचे मस्तूल तुटून जातात किंवा वेळेनुसार खाली कोसळतात; पण या जहाजाने सर्वांनाच चकित केले. हे माझ्या आयुष्यातील पहिले असे जहाजाचे अवशेष होते, ज्यात टॉपमास्ट देखील व्यवस्थित शाबूत होता. ओंटारियो सरोवर आणि सेंट लॉरेन्स नदीत मी पाहिलेल्या एकाही अवशेषात टॉपमास्ट वाचलेला नव्हता.’ सध्या जहाजाचे नाव आणि त्याची खरी ओळख अद्याप पूर्णपणे निश्चित झालेली नाही. या जहाजाचे रहस्य उलगडण्यासाठी आणि इतिहासाची ही गुंतागुंत सोडवण्यासाठी तज्ज्ञ आता अधिक तपास करत आहेत.