अहमदाबाद : टी-२० विश्वचषक २०२६ मधील संजू सॅमसनचा प्रवास हा एखाद्या अनिश्चिततेच्या गर्तेत अडकलेल्या खेळाडूचा 'साम्राज्य निर्माता' होण्यापर्यंतचा एक रोमहर्षक प्रवास आहे. भारतीय संघाच्या विश्वचषक मोहिमेच्या सुरुवातीला संजू सॅमसन केंद्रस्थानी नव्हता. न्यूझीलंडविरुद्धच्या मालिकेत अवघ्या १०, ६, ०, २४ आणि ६ धावांच्या सुमार कामगिरीनंतर, त्याला दबावाच्या चक्रातून बाहेर ठेवण्याची चर्चा रंगली होती. मात्र, संजूने केवळ आपला फॉर्म परत मिळवला नाही, तर त्याने विश्वचषकातील सर्वात महत्त्वाचा दिवस आपल्या नावे करून एक नवा इतिहास रचला.
भारतीय संघासाठी जेव्हा 'करो या मरो' अशी परिस्थिती निर्माण झाली, तेव्हा संजूच्या कामगिरीला खऱ्या अर्थाने कलाटणी मिळाली. वेस्ट इंडिजविरुद्धच्या 'सुपर ८' मधील अटीतटीच्या सामन्यात संजूने ५० चेंडूंत नाबाद ९७ धावांची खेळी करून १९६ धावांचे विशाल लक्ष्य गाठून दिले. ही केवळ दबावाखालील खेळी नव्हती, तर संजूसाठी या स्पर्धेचे दरवाजे पुन्हा उघडणारी ही एक ऐतिहासिक खेळी ठरली.
त्यानंतर संजूने आपली हीच आक्रमक लय कायम राखली. उपांत्य फेरीत इंग्लंडविरुद्ध ४२ चेंडूंत ८९ धावा कुटल्यानंतर, त्याने अंतिम सामन्यात न्यूझीलंडविरुद्ध ४६ चेंडूंत पुन्हा ८९ धावांची वादळी खेळी केली. जेव्हा जेव्हा स्पर्धेतील अस्तित्व किंवा विजेतेपद पणाला लागले होते, तेव्हा तेव्हा संजूची बॅट तळपली. या तीन महत्त्वाच्या सामन्यांत (वेस्ट इंडिज, इंग्लंड आणि न्यूझीलंड) संजूने १३८ चेंडूंत १९९.२७ च्या स्ट्राईक रेटने २७५ धावा केल्या. कोणत्याही फलंदाजासाठी ही आकडेवारी स्वप्नवत असून विश्वचषकासारख्या मोठ्या व्यासपीठावर ती निर्णायक ठरली.
संजूने या धावा ज्या पद्धतीने केल्या, ते अधिक थक्क करणारे आहे. त्याने या तीन डावांत एकूण २५ चौकार आणि १९ षटकार लगावले. याचाच अर्थ, त्याच्या २७५ धावांपैकी २१४ धावा (७७.८ टक्के) केवळ चौकार आणि षटकारांच्या स्वरूपात आल्या. हा संयमी फलंदाजीचा प्रकार नसून उच्च दर्जाच्या दबावाखाली खेळलेला एक स्फोटक आक्रमक पवित्रा होता.
संजूच्या प्रत्येक खेळीचे स्वरूप वेगळे होते. वेस्ट इंडिजविरुद्धची खेळी ही स्वतःला पुन्हा मोहिमेच्या केंद्रस्थानी आणणारी 'रिकव्हरी' होती. इंग्लंडविरुद्धची २११.९० च्या स्ट्राईक रेटने केलेली खेळी हे निव्वळ वर्चस्वाचे दर्शन होते, तर न्यूझीलंडविरुद्धच्या फायनलमधील ८९ धावा आणि इशान किशनसोबतची १०५ धावांची भागीदारी म्हणजे संपूर्ण सामन्यावर मिळवलेले नियंत्रण होते.
विश्वचषकात केवळ धावा करणे आणि विजेतेपद मिळवून देणाऱ्या धावा करणे यात मोठा फरक असतो. संजूचे सर्वश्रेष्ठ क्रिकेट अशा वेळी समोर आले जेव्हा भारतीय संघाला आपल्या अनुभवी फलंदाजाकडून मोठ्या कामगिरीची नितांत गरज होती. त्याने साध्या सामन्यांत धावा करून आपली सरासरी वाढवली नाही, तर ज्या रात्री विश्वचषकाचे भवितव्य ठरणार होते, त्या रात्री तो भारताचा सर्वात विध्वंसक फलंदाज ठरला.
संजूच्या कामगिरीचे सखोल विश्लेषण केल्यास त्याचे महत्त्व अधिक अधोरेखित होते. या तीन डावांमध्ये त्याने सरासरी दर ३.१४ चेंडूंनंतर एक सीमापार फटका (चौकार किंवा षटकार) मारला. इंग्लंडविरुद्ध ८९ पैकी ७० धावा, तर फायनलमध्ये ८९ पैकी ६८ धावा केवळ बाउंड्रीच्या स्वरूपात होत्या. प्रतिस्पर्ध्याचा वार झेलून तोच प्रहार अधिक तीव्रतेने उलटवणे, हीच आता 'संजू सॅमसन' नावाच्या महावादळाची क्रिकेट विश्वातील नवी ओळख ठरली आहे.