कोलकाता : भारतीय फुटबॉल इतिहासातील एका ऐतिहासिक क्षणाची प्रतीक्षा अखेर संपली असून, पाच वेळचा विश्वविजेता ब्राझीलचा संघ शनिवारी (दि. ३) कोलकात्यातील प्रसिद्ध सॉल्ट लेक स्टेडियमवर भारताचा सामना करण्यासाठी मैदानात उतरत आहे. आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल जगतात पाचव्या क्रमांकावर असलेला ब्राझीलचा संघ प्रथमच भारतीय संघाशी आंतरराष्ट्रीय मैत्रीपूर्ण लढतीत भिडणार आहे.
या सामन्यासाठी ब्राझीलने रियाल माद्रिदचा स्टार विनिसीयस ज्युनियर, आर्सेनलचा बचावपटू गॅब्रिएल मागल्हाएस, मध्यफळीतील आघाडीचा खेळाडू ब्रुनो गुईमारेस आणि अनुभवी मार्किन्होस यांसारख्या मातब्बर खेळाडूंना मैदानात उतरवले आहे. दुसरीकडे, आशिया खंडात स्वतःचे स्थान निर्माण करण्यासाठी संघर्ष करणाऱ्या १३८ व्या क्रमांकावरील भारतीय संघासाठी ही लढत केवळ एक क्रीडा महोत्सव नसून अत्यंत खडतर कसोटी ठरणार आहे.
भारतातील फुटबॉलची पंढरी मानल्या जाणाऱ्या कोलकात्यात ब्राझीलच्या पिवळ्या जर्सीची लोकप्रियता अभूतपूर्व आहे. विश्वचषक स्पर्धेच्या काळात कोलकात्यातील गल्लीबोळांमध्ये फुटबॉलप्रेमी ब्राझील आणि अर्जेंटिना अशा दोन गटांमध्ये विभागले जातात. अशा उत्साही वातावरणात होत असलेल्या या सामन्याला मात्र क्रीडा वर्तुळातून समीक्षणात्मक दृष्टिकोनातूनही पाहिले जात आहे. भारतीय संघाने आजवर कधीही फिफा विश्वचषकासाठी पात्रता मिळवलेली नाही, तसेच २०२७ च्या सौदी अरेबियातील आशियाई चषकाची पात्रता गाठण्यातही भारताला अपयश आले आहे. त्यामुळे दिग्गज आंतरराष्ट्रीय संघ आणि भारत यांच्यातील प्रचंड तफावत उघड आहे.
अखिल भारतीय फुटबॉल महासंघाचे (एआयएफएफ) अध्यक्ष कल्याण चौबे यांनी या लढतीला ऐतिहासिक संधी म्हटले असले, तरी या सामन्याच्या नियोजनावरून वादंगही निर्माण झाले आहे. या सामन्यासाठी भारताने पहिल्या फिफा आसियान (ASEAN) चषकातून माघार घेतली. भारताचे माजी कर्णधार बायचुंग भुतिया यांनी या निर्णयावर जाहीर नाराजी व्यक्त केली आहे. एका प्रदर्शनीय सामन्यावर भरमसाठ खर्च करण्यापेक्षा अधिकृत स्पर्धात्मक सामने खेळणे आणि देशांतर्गत फुटबॉलच्या पायाभूत सुविधांवर दीर्घकालीन गुंतवणूक करणे अधिक फायदेशीर ठरले असते, असे परखड मत भुतिया यांनी व्यक्त केले. या दौऱ्यावर सुमारे ५० ते ७० कोटी रुपये खर्च झाल्याचे वृत्त असून, ब्राझीलच्या ९० सदस्यीय शिष्टमंडळासाठी स्वतंत्र चार्टर विमानावरच सुमारे ६ कोटी रुपये खर्ची पडल्याचे सांगितले जात आहे.
या सामन्याला राजकीय संदर्भही लाभला आहे. पश्चिम बंगालमधील भाजपप्रणीत प्रशासनाने या सामन्याला पूर्ण पाठबळ दिले आहे. यापूर्वी १३ डिसेंबर २०२५ रोजी याच सॉल्ट लेक स्टेडियमवर लिओनेल मेस्सीच्या एका प्रमोशनल कार्यक्रमादरम्यान प्रचंड गोंधळ उडाला होता आणि संतप्त प्रेक्षकांनी तोडफोड केली होती. मात्र, तो निव्वळ जाहिरात कार्यक्रम होता, तर यंदाची लढत पूर्ण क्षमतेची आंतरराष्ट्रीय मैत्रीपूर्ण स्पर्धा असल्याने क्रीडाप्रेमींमध्ये प्रचंड उत्सुकता आहे. १९७७ मध्ये पेले यांच्या उपस्थितीत झालेला सामना आणि २०११ मध्ये मेस्सीच्या नेतृत्वाखालील अर्जेंटिनाचा खेळ अनुभवणाऱ्या कोलकात्यासाठी ब्राझीलचे हे आगमन अत्यंत लक्षवेधी ठरले आहे.
खेळाच्या रणनीतीचा विचार करता, ब्राझीलच्या संघात युवा आणि अनुभवी खेळाडूंचा उत्तम मेळ साधण्यात आला आहे. राफिन्हाच्या अनुपस्थितीत एन्ड्रिक किंवा जोआओ पेड्रो हे आघाडीच्या फळीत आक्रमणाची धुरा सांभाळतील, तर विनिसीयस ज्युनियर डाव्या बाजूने आक्रमक चाली रचेल. भारतासाठी मुख्य प्रशिक्षक खालिद जमील यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा सामना शिकण्याची मोठी संधी असेल. नुकत्याच बंगळुरू येथे झालेल्या सामन्यात पनामाविरुद्ध १-१ अशी कडवी झुंज देणाऱ्या भारतीय संघाने कॉम्पॅक्ट डिफेन्स आणि जलद काऊंटर अटॅकची चुणूक दाखवली होती. ब्राझीलविरुद्धच्या आव्हानाबद्दल बोलताना बचावपटू जय गुप्ता याने स्पष्ट केले की, ब्राझीलविरुद्ध खेळताना मैदानावर प्रत्येक क्षणी एकाग्रतेचा उच्चांक गाठावा लागेल, तरच या अनुभवातून संघाला खूप काही शिकता येईल.
या सामन्यासाठी दोन्ही देशांचे अंतिम संघ जाहीर झाले आहेत. भारतीय संघात अल्बिनो गोम्स, गुरप्रीत सिंग संधू, अनवर अली, जय गुप्ता, सहल अब्दुल समद, अनिरुद्ध थापा, आशिक कुरुनियन, मनवीर सिंग आणि रायन विल्यम्स यांच्यासह प्रमुख खेळाडूंचा समावेश आहे. ब्राझील संघात ह्यूगो सौझा, मार्किन्होस, गॅब्रिएल मागल्हाएस, डग्लस लुईझ, ब्रुनो गुईमारेस, एन्ड्रिक आणि विनिसीयस ज्युनियर यांसारख्या जागतिक दर्जाच्या खेळाडूंचा भरणा आहे. उभय संघांमधील हा बहुचर्चित आणि हाय-व्होल्टेज सामना शनिवारी संध्याकाळी ७:३० वाजता सुरू होईल.