भुवनेश्वर : ओडिशातील शालेय पाठ्यपुस्तकांमधील गंभीर चुकांवरून विद्यार्थ्यांचे आंदोलन दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत असून, आता या संघर्षात राजकीय पक्षांनीही उडी घेतली आहे. अभिजित दीपके यांच्या 'कॉकरोच जनता पार्टी'ने (सीजेपी) थेट विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाला जाहीर पाठिंबा दर्शवत, राज्याचे शालेय व जनशिक्षण मंत्री नित्यानंद गोंड यांच्या तात्काळ राजीनाम्याची मागणी लावून धरली आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून 'नवनिर्माण युवा छात्र संघटना' (एनवायसीएस) या मुद्द्यावरून रस्त्यावर उतरून आंदोलन करत आहे. शालेय शिक्षण व्यवस्थेत आमूलाग्र सुधारणा घडवून आणावी आणि पाठ्यपुस्तकांतील चुकांची जबाबदारी निश्चित करावी, अशी या विद्यार्थी संघटनेची प्रमुख मागणी आहे. या आंदोलनाची तीव्रता वाढवत एनवायसीएस आणि प्रमुख विरोधी पक्ष 'बीजेडी' यांनी संयुक्तपणे २२ सप्टेंबर रोजी ओडिशा विधानसभेला घेराव घालण्याचा इशारा दिला आहे.
पार्टीच्या ‘शाळा सुधारा’ (स्कूल ठीक करो) मोहिमेचा भाग म्हणून सीजेपीचे सहसंयोजक सौरव दास हे सोमवारी भुवनेश्वर येथे दाखल झाले. त्यांनी थेट आंदोलनस्थळी भेट देऊन आंदोलक विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला व पक्षाचा पाठिंबा जाहीर केला. यावेळी माध्यमांशी बोलताना दास यांनी सरकारवर जोरदार निशाणा साधला. शालेय शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटी दूर करणे आणि विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी खेळणाऱ्या या चुकांची जबाबदारी निश्चित करणे अपरिहार्य असल्याचे त्यांनी नमूद केले. राज्य सरकारने विद्यार्थ्यांच्या पाठ्यपुस्तकांच्या छपाईवर तब्बल ३८० कोटी रुपये खर्च केले असूनही पुस्तकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर चुका आढळल्या आहेत. इतक्या प्रचंड प्रमाणात चुका समोर आल्यानंतर नैतिक जबाबदारी स्वीकारून शिक्षणमंत्र्यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा द्यायलाच हवा, असा आक्रमक पवित्रा त्यांनी घेतला.
सौरव दास यांनी आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थी व तरुणांना २२ सप्टेंबर रोजी होणाऱ्या विधानसभा घेरावामध्ये मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन केले. राज्यातील शिक्षण व्यवस्थेच्या ढासळत्या स्थितीबाबत विद्यार्थी आणि युवकांमध्ये तीव्र असंतोष खदखदत असल्याचा दावा त्यांनी केला. विद्यार्थ्यांच्या न्याय्य समस्या सोडवण्यात सरकार सपशेल अपयशी ठरले असून सुशिक्षित बेरोजगारांना रोजगार देण्यातही शासनाला अपयश आले आहे, असा घणाघाती आरोप त्यांनी केला. इतके दिवस विद्यार्थी रस्त्यावर आंदोलन करत असताना मुख्यमंत्री मोहन चरण माझी आणि शिक्षणमंत्री नित्यानंद गोंड यांनी आंदोलकांची भेट घेण्याचे साधे सौजन्यही का दाखवले नाही, असा सवालही त्यांनी उपस्थित केला.
या भेटीची माहिती देताना सौरव दास यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म 'एक्स'वर एक पोस्ट शेअर केली आहे. पाठ्यपुस्तकांतील कथित गैरव्यवहार व अक्षम्य चुकांविरोधात आंदोलन आणि उपोषण करणाऱ्यांची भेट घेण्यासाठी ते पक्षाचे संयुक्त संघटन सचिव बालकृष्ण शुक्ला व ओडिशा सीजेपीच्या स्थानिक पदाधिकाऱ्यांसह उपस्थित होते. नवनिर्माण कृषक संघटनेचे संयोजक अक्षय कुमार आणि एनवायसीएसचे नेते मनवर अली यांच्या निमंत्रणावरून ते भुवनेश्वरला आले होते. हे दोन्ही नेते गेल्या दोन आठवड्यांहून अधिक काळापासून या मुद्द्यावर आमरण उपोषणाला बसले आहेत. आगामी काळात विद्यार्थी संघटनांसोबत मिळून शिक्षण व्यवस्थेतील सुधारणा आणि पुस्तकांतील त्रुटींवर व्यापक कृती आराखडा तयार केला जाईल, असा विश्वास दास यांनी व्यक्त केला. दरम्यान, नीट-युजी (NEET-UG) पेपरफुटी प्रकरणाचा संदर्भ देत, नैतिक जबाबदारी म्हणून जशी चर्चा झाली, तशीच जबाबदारी स्वीकारून नित्यानंद गोंड यांनीही पदमुक्त व्हावे, अशी टिप्पणी त्यांनी केली.
दुसरीकडे, वाढत्या जनक्षोभाच्या पार्श्वभूमीवर ओडिशा सरकारने सोशल मीडियाद्वारे आपली बाजू मांडली आहे. पाठ्यपुस्तकांमध्ये आवश्यक त्या दुरुस्त्या केल्या जात असून, चुका दुरुस्त केलेल्या नव्या प्रतींचे शाळांमध्ये वितरण सुरू करण्यात आल्याचे शासनाने स्पष्ट केले आहे. मात्र, प्रशासनाच्या या खुलाशानंतरही विद्यार्थी संघटना माघार घेण्यास तयार नाहीत. एनवायसीएसचे नेते कुमार यांनी स्पष्ट केले की, त्यांनी शिक्षण व्यवस्थेच्या संवर्धनासाठी महात्मा गांधींच्या अहिंसक सत्याग्रहाचा मार्ग अवलंबिला आहे. पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व प्रस्थापित करण्यासाठी २२ सप्टेंबरचा विधानसभा घेराव निश्चितपणे पार पडेल.
सीजेपीच्या या आक्रमक भूमिकेवर ओडिशा भाजपने तीव्र शब्दांत प्रत्युत्तर दिले आहे. भाजपचे प्रवक्ते अनिल बिस्वाल यांनी सीजेपी ही काँग्रेस आणि 'आप'ची ‘बी-टीम’ असल्याचा आरोप केला. सीजेपी केवळ भाजपशासित राज्यांमध्येच राजकीय हेतूने त्रुटी शोधण्याचे काम करते, असा टोला त्यांनी लगावला. झारखंडमध्ये विद्यार्थी आणि तरुणांवर पोलिसांनी केलेल्या लाठीमारावर सीजेपीने मौन बाळगले होते, तसेच तेलंगणा, कर्नाटक आणि केरळमधील विद्यार्थ्यांच्या ज्वलंत समस्यांवरही ही मंडळी मूग गिळून गप्प बसते, असा दावा बिस्वाल यांनी केला. त्यामुळे सीजेपीचे हे आंदोलन आणि आरोप निव्वळ राजकीय स्वार्थाने प्रेरित असल्याचा पलटवार भाजपने केला आहे.