A New Use for Cow Dung: Walls Will Shine, and Germs Will Stay Away
पाली : पुढारी ऑनलाईन
जुन्या काळात घरांच्या भिंती गायीच्या शेणाने लिपून तयार केल्या जात होत्या. आता भिंती सिमेंट आणि विटांच्या बनवल्या जातात. असे असले तरी आता त्यावर लावला जाणारा पेंट गायीच्या शेणापासून तयार केला जाणार आहे. यासाठी जिल्ह्यातील जोजावर गावात एक प्लांट उभारला जाणार आहे. या प्लांटमधून पहिल्याच वर्षी एकूण खर्चाच्या सुमारे 40 ते 45 टक्के शुद्ध नफा मिळू शकतो असा दावा करण्यात आला आहे.
राजस्थानच्या पाली जिल्हा प्रशासन आणि जिल्हा परिषद यांच्या वतीने हा प्लांट उभारण्यासाठी 20 लाख रुपये प्रस्तावित करण्यात आले आहेत. डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी जिल्हा उत्थान योजनेअंतर्गत पायाभूत सुविधांवर सुमारे 4 लाख रुपये, यंत्रसामग्रीवर 2.50 लाख रुपये, प्रशिक्षण व इतर कामांसाठी 1 लाख रुपये, ब्रँडिंगसाठी 2 लाख रुपये, मजूर व इतर खर्चासाठी 3 लाख रुपये, तसेच इतर कामांसाठी 1.50 लाख रुपये खर्च अपेक्षित आहे.
या घटकांपासून तयार होणार उत्पादन
गायीचे शेण शेतकरी आणि गोशाळांकडून घेतले जाणार आहे. त्यात चुना, माती, नैसर्गिक रंग आणि बाइंडर यांची आवश्यकता असेल. गायीच्या शेणातून भूसा, दगड इत्यादी वेगळे केले जातील आणि नंतर ते वाळवले जाईल. वाळलेल्या शेणाला पाण्यासोबत विशिष्ट प्रमाणात मिसळून स्लरी (मिश्रण) तयार केली जाईल.
ही स्लरी ब्लिचिंग टँकमध्ये ट्रीटमेंटसाठी टाकली जाईल. त्यातून कार्बोक्सिमिथाइल सेल्युलोज (सीएमसी) काढले जाईल, ज्यामुळे पेंट घट्ट होईल आणि भिंतीवर चांगल्या प्रकारे चिकटेल. सीएमसीला 15 प्रकारच्या रसायनांसोबत मिसळल्यावर पेंटमध्ये टिकाऊपणा, रंग आणि घट्टपणा येईल. त्यानंतर त्यात गम बाइंडर मिसळून एकसंध आणि गुळगुळीत पेस्ट तयार केली जाईल.
गोशाळांसाठी उत्पन्नाची नवी संधी
जिल्ह्यात गायीच्या शेणापासून पेंट तयार करणारा प्लांट उभारण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. हा प्लांट उभा राहिल्यानंतर रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होतील. तसेच राज्यातील इतर भागांतही असे प्लांट उभारल्यास ग्रामीण भागातील लोकांना आर्थिक फायदा होऊ शकतो, असे जिल्हाधिकारी एल.एन. मंत्री यांनी सांगितले.