रोहे : मध्य रेल्वेने आपल्या पाचही विभागांमध्ये आणि कार्यशाळांमध्ये “मिशन- झिरो स्क्रॅप स्टेटस” द्वारे पर्यावरण संवर्धनात पुढाकार घेतला आहे. रेल्वेच्या भंगाराचे मौल्यवान, महसूल मिळवून देणाऱ्या मालमत्तेत रूपांतर करणे आणि संसाधनांचा कार्यक्षम वापर सुनिश्चित करणे, हे या मोहिमेचे उद्दिष्ट आहे.
५ जून २०२६ रोजी होणाऱ्या जागतिक पर्यावरण दिनाच्या पार्श्वभूमीवर, हजारो रेल्वे अधिकारी, कर्मचारी आणि कंत्राटदारांना एकत्र आणणाऱ्या एका यशस्वी, व्यापक पर्यावरण मोहिमेचा हा एक भाग आहे. एप्रिल ते मे २०२६ या कालावधीत, मध्य रेल्वेने भंगार विक्रीतून ७३.६७ कोटी रुपयांचा महसूल यशस्वीरित्या मिळवला आहे. यामध्ये एप्रिल २०२६ मधील ३४.०८ कोटी रुपये आणि मे २०२६ मधील ३९.५९ कोटी रुपयांच्या महसुलाचा समावेश आहे, जो एप्रिल-मे महिन्यासाठी आतापर्यंतचा सर्वाधिक भंगार विक्रीचा आकडा आहे.
विविध प्रकारच्या भंगार आणि टाकाऊ वस्तूंची पद्धतशीर विल्हेवाट लावून ही महत्त्वपूर्ण कामगिरी साध्य करण्यात आली आहे.यामध्ये 'रेल्वे पर्मनंट वे' चेभंगार:- ५९२६ मेट्रिक टन, लोहयुक्त भंगार:- ६३३७ मेट्रिक टन, अलोहयुक्त भंगार:- ५३९ मेट्रिक टन, स्लीपर्स:- २६,८८२ नग, रोलिंग स्टॉक:- ०३ लोकोमोटिव्ह, ०८ डबे आणि २९ वॅगन या बाबींचा समावेश आहे.
मध्य रेल्वेच्या स्टोअर्स विभागाने दुर्गम आणि विखुरलेल्या ठिकाणी, तसेच मध्य रेल्वेच्या पाचही विभागांमध्ये पडून असलेल्या भंगार साहित्याची ओळख पटवून त्याची विल्हेवाट लावण्यासाठी व्यापक आणि सुनियोजित मोहीम हाती घेतली आहे. या केंद्रित प्रयत्नांमुळे विक्रीच्या कामगिरीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.
एप्रिल ते मे २०२६ या कालावधीसाठी पुणे विभाग १५.६५ कोटी रुपयांच्या सर्वाधिक भंगार विक्रीसह आघाडीवर राहिला आहे, त्यानंतर नागपूर विभाग (११.७७ कोटी रुपये), परळ कार्यशाळा (११.०५ कोटी रुपये), भुसावळ विभाग (८.७२ कोटी रुपये), माटुंगा कार्यशाळा (७.३८ कोटी रुपये), मुंबई विभाग (७.३३ कोटी रुपये), सोलापूर विभाग (४.५९ कोटी रुपये) आणि उर्वरित इतर उत्पादन युनिट्सचा क्रमांक लागतो.
मध्य रेल्वेने वापरात नसलेल्या परंतु सुस्थितीत असलेल्या संसाधनांचा इष्टतम वापर करण्यावरही लक्ष केंद्रित केले आहे. या दिशेने, एक रोटाटेक प्रिंटिंग मशीन (चालू स्थितीत, परंतु वापरात नसलेले) भंगार म्हणून चिन्हांकित करण्याऐवजी, ८.७६ कोटी रुपये मूल्यावर नाशिक प्रिंटिंग प्रेसकडे यशस्वीरित्या हस्तांतरित करण्यात आली. हा उपक्रम संसाधनांचा कार्यक्षम वापर आणि विवेकपूर्ण निर्णयक्षमतेद्वारे मूल्यवृद्धी करण्याच्या मध्य रेल्वेच्या वचनबद्धतेवर प्रकाश टाकतो.
ही उपलब्धी 'झिरो स्क्रॅप मिशन' पूर्ण करण्यासाठी आणि आर्थिक विवेक, परिचालन कार्यक्षमता व पर्यावरणीय शाश्वतता यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी मध्य रेल्वेची सातत्यपूर्ण वचनबद्धता आणि दृढनिश्चय दर्शवते.