महादेव सरसंबे
रोहे : मुंबई आणि आसपासच्या सर्व ठिकाणांपैकी, पनवेल-रोहा मार्गावरील आपटा रेल्वे स्टेशन हे छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस नंतर बॉलिवूडचे रेल्वे चित्रीकरणासाठी सर्वात पसंतीचे ठिकाण म्हणून उदयास आले आहे.
रायगड जिल्ह्यातील हिरव्यागार सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये वसलेले, डोंगर आणि पावसाळ्यात धबधब्यांनी वेढलेले आपटा स्टेशन, ग्रामीण आकर्षण आणि नैसर्गिक सौंदर्याचा एक अनोखा संगम सादर करते.स्टेशनची जुन्या पद्धतीची इमारत आणि त्याचे ऐतिहासिक आकर्षण एक अस्सल ग्रामीण रेल्वेचे वातावरण निर्माण करते, जे सेटवर साकारणे कठीण आहे आणि त्यामुळे १९७०-१९९० च्या काळातील चित्रपटांसाठी हे एक आदर्श ठिकाण ठरते.
मुंबईपासून फक्त ९० किमी आणि पनवेलपासून १८ किमी अंतरावर असल्यामुळे, विशेषतः मुंबईस्थित प्रॉडक्शन हाऊसेससाठी येथे पोहोचण्यासाठी आणि लॉजिस्टिक्सची सोय आहे. यापुर्वी आपटा येथे 'दिलवाले दुल्हनिया ले जाएंगे', 'रंग दे बसंती', 'खाकी', 'बंटी और बबली', 'वन्स अपॉन अ टाइम इन मुंबई दोबारा', 'बाघी', 'बाजार', 'पीके', 'खाकी', 'शादी नं. १' यांसारख्या अनेक गाजलेल्या चित्रपटांचे चित्रिकरणाचे काम झाले आहे.
गेल्या ३ वर्षांच्या कालावधीत, मध्य रेल्वेवरील चित्रपट चित्रीकरणातून मिळणाऱ्या एकूण २.२९ कोटी रुपयांच्या महसुलात 'आपटा'च्या चित्रीकरणाने ८५.५५ लाख रुपयांचे योगदान दिले आहे, जे ३७% पेक्षा जास्त आहे.
सुप्रसिद्ध अभिनेते अनुपम खेर यांनी, नुकतेच आपटा येथे त्यांच्या 'फ्लिकर' चित्रपटाच्या चित्रीकरणादरम्यान, आपटा स्टेशनशी असलेले त्यांचे नाते आणि शाहरुख खान व काजोल यांच्यासोबतच्या 'दिलवाले दुल्हनिया ले जाएंगे' या अजरामर चित्रपटातील लोकलमधील प्रतिष्ठित शेवटच्या दृश्याच्या चित्रीकरणाच्या आठवणींना उजाळा दिला. सोशल मीडियावर आपल्या आठवणी शेअर करताना ते म्हणाले की, ३२ वर्षांनंतर त्याच ठिकाणी उभे राहिल्यावर जणू वेळच थांबली आहे असे वाटले.
अजरामर बॉलीवूड क्लासिक्सपासून ते समकालीन वेब सिरीज आणि ब्लॉकबस्टर निर्मितीपर्यंत, मध्य रेल्वेवरील ठिकाणे देशातील सर्वाधिक मागणी असलेल्या चित्रपट चित्रीकरण स्थळांपैकी एक म्हणून सातत्याने ओळखली जातात. नयनरम्य रेल्वे स्थानके, वारसा वास्तुकला, निसर्गरम्य घाट, ग्रामीण भागातील निसर्गरम्य परिसर आणि कार्यरत रेल्वे यार्ड्ससह, मध्य रेल्वे चित्रपट निर्मात्यांना वास्तववाद, नॉस्टॅल्जिया आणि भव्यता यांचा संगम साधणारा एक अनोखा सिनेमॅटिक कॅनव्हास उपलब्ध करून देते.
मध्य रेल्वेची स्थानके आणि परिसर हे रेल्वे, स्थानके, रेल्वे परिसर इत्यादी दृश्यांच्या बहुतांश बाह्य चित्रपट चित्रीकरणाचे केंद्र राहिले आहेत. भव्य छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, जे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थळ आहे, हे चित्रीकरणासाठी सर्वाधिक पसंतीच्या ठिकाणांपैकी एक आहे. येथे 'स्लमडॉग मिलियनेअर' (गाणे - जय हो), 'रब ने बना दी जोडी', 'चेन्नई एक्सप्रेस', 'स्टोनमॅन', 'डर', 'द लंच बॉक्स', 'द ट्रेन' (मल्याळम चित्रपट) यांसारखे लोकप्रिय चित्रपट आणि आयपीएल, सनफीस्ट इत्यादींसह अनेक टीव्ही जाहिरातींचे चित्रीकरण झाले आहे. सुपरस्टार अमिताभ बच्चन यांनीही मध्य रेल्वेच्या अंतर्गत निर्मिती असलेल्या 'एक सफर रेल के साथ' या चित्रपटासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसच्या या वारसा इमारतीत चित्रीकरण केले होते.
वाडी बंदर यार्डसारख्या ठिकाणी 'कमिनेय' (१५ दिवस चित्रीकरण), 'जब वी मेट' आणि हिट वेब सिरीज 'सॅक्रेड गेम्स' सह इतर चित्रपटांचे सेट उभारण्यासाठी उत्तम जागा मिळाली, तर चौक स्टेशन आणि त्याच्या आजूबाजूच्या परिसराने सलमान खानच्या 'दबंग' चित्रपटाच्या चित्रीकरणाला पूर्ण न्याय दिला. दादर, शीव, पनवेल, कॉटन ग्रीन, सानपाडा इत्यादी स्थानकांवर 'लाइफ इन अ मेट्रो', 'भावेश जोशी', 'डोंबिवली फास्ट', 'दरबार' इत्यादी चित्रपटांसाठी उपनगरीय स्थानके आणि लोकलमध्ये चित्रीकरणाची संधी मिळाली.
रजनीकांत प्रमुख भूमिका असलेला 'रोबोट', अभिषेक बच्चन प्रमुख भूमिका असलेला 'रावण', करीना कपूर प्रमुख भूमिका असलेला 'जब वी मेट' इत्यादी सुपरहिट चित्रपटांचे चित्रीकरण पुणे आणि लोणावळा स्थानकांवर झाले आहे, तर अलीकडील हिट चित्रपट 'लापता लेडीज'चे चित्रीकरण मध्ये रेल्वेच्या पुणे विभागातील बेलापूर, येवला आणि कान्हेगाव स्थानकांवर झाले. या ३ स्थानकांनी कथेला साजेसे असे ग्रामीण पार्श्वभूमीतील रेल्वे स्थानकांचे अनोखे लोकेशन उपलब्ध करून दिले.
मध्य रेल्वेने गेल्या ३ वर्षांत जवळपास ३० चित्रपट आणि मालिकांच्या चित्रीकरणातून २.२९ कोटी रुपयांचा महसूल नोंदवला आहे. यामध्ये आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मध्ये ९४.४५ लाख रुपये, आर्थिक वर्ष २०२४-२५ मध्ये ४०.१३ लाख रुपये आणि आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये ९४.६२ लाख रुपयांचा समावेश आहे.
मध्य रेल्वेकडे चित्रपट चित्रीकरणासाठीच्या अर्जांवर प्रक्रिया करण्यासाठी एक समर्पित जनसंपर्क कक्ष आहे आणि परवानगी देण्यासाठी एक सुव्यवस्थित एक-खिडकी प्रणाली आहे. सुरक्षा मानके, विहित शुल्काचा भरणा आणि ब्लॉक्सची उपलब्धता या अटींच्या अधीन राहून परवानगी दिली जाते.