विरार: वसई-विरार, नालासोपारा आणि पालघर परिसरात राहणाऱ्या लाखो रेल्वे प्रवाशांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. अनेक वर्षांपासून प्रतीक्षेत असलेल्या वसई रोड रेल्वे टर्मिनसच्या कामाला आता गती मिळाली असून, या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पामुळे उपनगरीय तसेच लांब पल्ल्याच्या रेल्वे प्रवासाचे चित्र बदलण्याची शक्यता आहे.
पश्चिम रेल्वेकडून सुमारे १५०.२५ कोटी रुपये खर्चून हा प्रकल्प उभारण्यात येत असून, मार्च २०२८ पर्यंत काम पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. यंदाच्या अर्थसंकल्पातही या प्रकल्पासाठी १५ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. त्यामुळे वसई परिसरातून देशाच्या विविध भागांत जाणाऱ्या प्रवाशांना भविष्यात अधिक सोयीस्कर रेल्वेसेवा उपलब्ध होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
सध्या वसई-विरार परिसरातील प्रवाशांना लांब पल्ल्याच्या गाड्या पकडण्यासाठी दादर, वांद्रे, कुर्ला टर्मिनस किंवा मुंबईतील अन्य स्थानकांपर्यंत जावे लागते. यासाठी प्रवाशांचा मोठा वेळ खर्च होतो. गर्दीच्या लोकलमधून प्रवास करताना होणारा त्रास, स्थानकांवरील गर्दी आणि पुढील प्रवासासाठी करावी लागणारी धावपळ यामुळे प्रवाशांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागतो.
मात्र, वसई रोड येथे स्वतंत्र आणि आधुनिक रेल्वे टर्मिनस उभारल्यानंतर या समस्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात घट होण्याची अपेक्षा आहे. विशेषतः वसई-विरार, नालासोपारा आणि पालघरमधील नागरिकांना लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या पकडण्यासाठी मुंबईच्या दिशेने जाण्याची आवश्यकता कमी होऊ शकते.
या प्रकल्पासाठी सुमारे ४.५ हेक्टर जागेवर आधुनिक रेल्वे टर्मिनस विकसित केले जात आहे. त्यामध्ये १.८ किलोमीटर लांबीचा रेल्वेमार्ग आणि ५.१ किलोमीटर लांबीच्या ट्रॅकची सुविधा नियोजित आहे.
नव्या टर्मिनसमध्ये एकाच वेळी १२ लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांचे संचालन आणि व्यवस्थापन करता येणार आहे. प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन सुमारे १,२०० मीटर लांबीचे फलाट उभारण्याचे नियोजन आहे. त्यामुळे लांब पल्ल्याच्या गाड्यांची ये-जा, प्रवाशांची चढ-उतार प्रक्रिया आणि रेल्वेगाड्यांच्या व्यवस्थापनाला अधिक शिस्तबद्ध स्वरूप मिळण्याची शक्यता आहे.
टर्मिनसच्या उभारणीसोबतच रेल्वेच्या पायाभूत सुविधांमध्येही सुधारणा करण्यात येत आहे. नव्या सिग्नल यंत्रणा, विद्युत तारांचे जाळे, रेल्वेगाड्यांच्या संचालनासाठी आवश्यक उपकरणे तसेच अन्य तांत्रिक सुविधांच्या उभारणीसाठी निविदा प्रक्रिया राबविण्यात आली आहे.
या सुविधा कार्यान्वित झाल्यानंतर रेल्वेगाड्यांचे संचालन अधिक सुलभ होण्यास मदत होणार आहे. तसेच नव्या टर्मिनसमुळे मालगाड्यांच्या वाहतुकीचे नियोजन अधिक परिणामकारक होण्याची अपेक्षा आहे.
जोगेश्वरी यार्ड येथील रेल्वे यार्डचे स्थलांतर वसई रोड परिसरात करण्याची योजना असून, त्यामुळे मालवाहतुकीच्या मार्गातही बदल होणार आहेत. यार्ड स्थलांतरित झाल्यानंतर मालगाड्यांचा मार्ग स्वतंत्र होण्यास मदत होईल आणि रेल्वे वाहतुकीवरील ताण कमी होऊ शकतो.
वसई रोड रेल्वे टर्मिनस हा केवळ रेल्वे स्थानकाचा विस्तार नसून, वसई-विरार आणि पालघर परिसराच्या वाहतूक व्यवस्थेला नवी दिशा देणारा प्रकल्प मानला जात आहे. १५०.२५ कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पाचे काम मार्च २०२८ पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य असल्याने आता रेल्वे प्रशासनाच्या पुढील कामकाजाकडे प्रवाशांचे लक्ष लागले आहे.
हा प्रकल्प वेळेत पूर्ण झाल्यास मुंबईकडे जाणाऱ्या प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळू शकतो आणि पश्चिम रेल्वेवरील वाढत्या प्रवासी वाहतुकीचे नियोजन करण्यासाठीही मदत होऊ शकते.
रेल्वेच्या देखभाल व्यवस्थेला पर्यायी जागा मिळणार
या प्रकल्पाचा मुंबईतील रेल्वे व्यवस्थेवरही सकारात्मक परिणाम होण्याची अपेक्षा आहे. जोगेश्वरी यार्डमध्ये रेल्वेगाड्यांची देखभाल, दुरुस्ती आणि साफसफाईसाठी दरवर्षी सुमारे १०० कोटी रुपयांचा खर्च होत असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. वसई येथे नव्या सुविधा उपलब्ध झाल्यानंतर रेल्वेच्या देखभाल व्यवस्थेला पर्यायी जागा मिळणार आहे.
याशिवाय, नव्या टर्मिनसच्या निर्मितीमुळे वसई-विरार परिसरातील रेल्वे पायाभूत सुविधा अधिक सक्षम होतील. वाढती लोकसंख्या आणि रेल्वे प्रवाशांची संख्या लक्षात घेता हा प्रकल्प भविष्यातील वाहतूक व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.
गर्दीचा ताण कमी होण्यास मदत होणार
टर्मिनसच्या कामाला गती मिळत असल्याने स्थानिक नागरिकांमध्येही अपेक्षा वाढल्या आहेत. मुंबईकडे जाण्यासाठी दररोज लोकलमधून प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना मोठ्या गर्दीचा सामना करावा लागतो. त्यातच लांब पल्ल्याच्या गाड्या पकडण्यासाठी मुंबईतील दूरच्या स्थानकांपर्यंत जाण्याची भर पडते.
वसई रोड येथे टर्मिनस सुरू झाल्यानंतर प्रवासासाठी लागणारा वेळ वाचण्यासोबतच गर्दीचा ताण कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, हा लाभ प्रत्यक्षात मिळण्यासाठी प्रकल्प निर्धारित वेळेत पूर्ण होणे आणि नियोजित सर्व सुविधा कार्यान्वित होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.