नाशिक : पुढारी वृत्तसेवा
शहराचे झपाट्याने होणारे नागरीकरण, वाढती लोकसंख्या आणि वाहनांची संख्या लक्षात घेऊन सन २०५६ पर्यंतच्या वाहतूक गरजांसाठी महामेट्रोने २६ हजार ८३८ कोटी रुपयांचा सर्वकष वाहतूक आराखडा नाशिक महापालिकेला सादर केला आहे. या आराखड्यात ५८.०८ किलोमीटर लांबीचे वेगवान सामूहिक वाहतूक मार्ग (एमआरटीएस), शहर बससेवेत १,३३९ नवीन बसची भर, १२३ किलोमीटरचे सर्क्युलर बस मार्ग आणि ७५.३३ किलोमीटरचे फीडर मार्ग प्रस्तावित आहेत.
या आराखड्याला मान्यता देऊन तो सार्वजनिक सल्लामसलतीसाठी पुढे नेण्याबाबत आता महापालिकेला निर्णय घ्यावा लागणार आहे. शहराची वाढती लोकसंख्या, विस्तारणाऱ्या शहराच्या सीमा, जमिनीचा वापर, वाहनांची वाढती संख्या आणि नागरिकांच्या बदलत्या प्रवासपद्धतीचा विचार करून हा दीर्घकालीन आराखडा तयार करण्यात आला आहे.
शहरातील वाहतूक व्यवस्था अधिक सुरक्षित, शाश्वत आणि एकात्मिक करण्यावर त्यात भर देण्यात आला आहे. सार्वजनिक वाहतूक, रेल्वे, मध्यवर्ती व स्थानिक वाहतूक सेवा तसेच पायी चालणे आणि सायकलचा वापर यांचा समन्वय साधने हा आराखड्याचा मुख्य उद्देश आहे.
महापालिकेने सन २०५६ पर्यंतच्या वाहतूक व दळणवळणाच्या गरजांचा विचार करून सर्वकष वाहतूक आराखडा अद्ययावत करण्याची जबाबदारी महामेट्रोकडे सोपवली होती. या प्रक्रियेत २१ जुलै २०२६ रोजी विभागीय आयुक्त कार्यालयात झालेल्या भागधारकांच्या बैठकीत वाहतूक कोंडी, सार्वजनिक वाहतूक, रस्त्यांचे जाळे, पार्किंग, रस्ता सुरक्षा, मालवाहतूक, एमआरटीएस, मल्टिमॉडेल हब आणि सिंहस्थ कुंभमेळा व्यवस्थापन या विषयांवर चर्चा करण्यात आली. त्यानंतर २८ जुलै रोजी महापालिकेने आपल्या सूचना आणि निरीक्षणे महामेट्रोला कळवली. त्यानुसार सुधारित आराखडा महापालिकेकडे सादर करण्यात आला.
शहरातील प्रमुख भाग्यांना जोडण्यासाठी तीन एमआरटीएस मार्गांचा प्रस्ताव करण्यात आला आहे. यामध्ये गंगापूर ते नाशिकरोड रेल्वेस्थानक हा २९.५० किलोमीटरचा मार्ग, गंगापूर ते मुंबई नाका ते पाथर्डी फाटा हा १३.१८ किलोमीटरचा मार्ग आणि ओझर विमानतळ मार्ग ते मुंबई नाका, पाथर्डी फाटा and अंबड असा २३ किलोमीटरचा मार्ग समाविष्ट आहे. या मार्गांना शहर बस, फीडर सेवा and अन्य सार्वजनिक वाहतूक सुविधांची जोड देऊन प्रवाशांसाठी एकात्मिक व्यवस्था विकसित करण्याचे नियोजन आहे.
नाशिकच्या धार्मिक आणि पर्यटनविषयक महत्त्वाचा विचार करून सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी स्वतंत्र मोबिलिटी रणनीती आराखड्यात समाविष्ट करण्यात आली आहे. कुंभमेळ्याच्या काळात लाखों भाविक आणि पर्यटक शहरात येण्याची शक्यता लक्षात घेऊन बाह्य रिंग पार्किंग, शटल बससेवा, गर्दी नियंत्रण आणि आपत्कालीन मार्गाची व्यवस्था प्रस्तावित आहे.
वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी रिंगरोड विकसित करणे, रस्त्यावरील अपूर्ण जोडमार्ग पूर्ण करणे आणि प्रमुख रस्त्यांचे बळकटीकरण करणे यांचा आराखड्यात समावेश आहे. पादऱ्यांसाठी १३१ किलोमीटरच्या सुविधा आणि सायकलस्वारांसाठी ८८ किलोमीटरच्या स्वतंत्र सायकल मार्गाचा प्रस्ताव आहे. गोदावरी नदीकाठच्या परिसरासुद्धा पादचारी आणि सायकल मार्ग विकसित करण्याचे नियोजन आहे.
प्रमुख चौकांची सुधारणा, रस्ता सुरक्षा उपाययोजना, मालवाहतुकीचे नियोजन आणि ट्रक टर्मिनसची उभारणी यावरही भर देण्यात आला आहे. शहरातील पार्किंगची समस्या सोडवण्यासाठी सर्वसमावेशक पार्किंग धोरण तयार करणे तसेच रस्त्यावरील and रस्त्याबाहेरील पार्किंगचे नियोजन करण्याचा प्रस्ताव आहे.
शहर बसोवेचा विस्तार करण्यासाठी १,३३९ नवीन बस दाखल करण्याचा प्रस्ताव असून, ७३९ बसस्थांच्या विकास किंवा सुधारणा करण्यात येणार आहे. याशिवाय १२३ किलोमीटरचे सर्क्युलर बस मार्ग आणि ७५.३३ किलोमीटरचे फीडर मार्ग तयार करण्याचे नियोजन आहे. यामुळे शहरातील विविध भागांमधील संपर्क वाढण्यास आणि सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर सुलभ होण्यास मदत अपेक्षित आहे.