कोल्हापूर; सेंट्रल डेस्क : महाराष्ट्रात यंदा पावसाची तूट आणि पावसातील दीर्घ खंड यामुळे ग्रामीण भागातील पाणीटंचाई तीव्र झाली आहे. राज्यातील अनेक गावांना पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरवर अवलंबून राहावे लागत आहे. राज्यात ८८६ सरकारी टँकरद्वारे ११ जिल्ह्यांतील ७२८ गावे आणि २,६९४ वाड्यांना पाणीपुरवठा केला जात आहे. ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्याच्या तुलनेत टँकरच्या संख्येत सुमारे १५ टक्के वाढ झाली आहे. राज्यातील ३५८ पैकी ३०५ तालुक्यांत दुष्काळसदृश स्थिती नोंदविण्यात आली आहे.
मराठवाड्यातील अनेक गावांमध्ये विहिरींची पाणी पातळी कमी झाली असून, बोअरवेलमधूनही कमी पाणी मिळत आहे. सप्टेंबरअखेर प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, या विभागातील आठ जिल्ह्यांमध्ये पावसाळ्यात ४४५ मिलिमीटर पाऊस झाला होता, तर सरासरी अपेक्षित पाऊस ६७९.५ मिलिमीटर होता. म्हणजेच प्रत्यक्ष पाऊस सरासरीच्या सुमारे ६५.५ टक्के होता. पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रशासनाने खासगी विहिरी अधिग्रहित करण्याचाही मार्ग स्वीकारला. सप्टेंबरअखेरच्या अहवालात ५५३ विहिरी अधिग्रहित केल्याचे नमूद आहे. पाणीटंचाईमागे यंदाच्या मान्सूनमधील अपुरा पाऊस आणि पावसाचे लांबलेले खंड हे प्रमुख घटक आहेत. १ जून ते २६ सप्टेंबर या कालावधीत राज्यात ७९८.२ मिलिमीटर पाऊस झाला होता. तो सरासरीपेक्षा १८ टक्के कमी आहे. मराठवाड्यात पावसाची तूट ३८ टक्के, तर विदर्भात २७ टक्के नोंदविण्यात आली.
पुढील काळातील आव्हान
पावसाळा संपल्यानंतर उन्हाळ्यापूर्वीच टँकरची संख्या वाढत असल्याने आगामी महिन्यांत पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन हे प्रशासनासमोरील मोठे आव्हान ठरणार आहे. विशेषतः मराठवाडा, अहिल्यानगर, सोलापूरमधील ग्रामीण भागात स्थानिक जलस्रोत टिकवून ठेवणे, टँकर वेळेवर पोहोचवणे व पाणीवाटपात समानता राखणे आवश्यक आहे.