डोळ्यांत रंग गेला तर डोळे चोळू नयेत.
स्वच्छ, थंड पाण्याने डोळे हळुवार धुवावेत.
डॉक्टरांचा सल्ला न घेता आयड्रॉप वापरू नयेत.
बर्फ थेट डोळ्यांवर ठेवणे टाळावे.
त्रास वाढल्यास त्वरित नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
होळीचा सण आनंद, रंग आणि उत्साहाने साजरा केला जातो. मात्र या रंगांच्या धुंदीत कधी कधी रंग थेट डोळ्यांत जातो आणि मोठी अडचण निर्माण होते. डोळ्यांत जळजळ, लालसरपणा, पाणी येणे किंवा धूसर दिसणे अशी लक्षणे दिसू लागतात. अशा वेळी घाबरून चुकीचे उपाय केल्यास त्रास अधिक वाढू शकतो. त्यामुळे योग्य काळजी घेणे खूप गरजेचे आहे. तज्ज्ञांच्या मते, डोळ्यांत रंग गेल्यानंतर काही साध्या पण महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर मोठा धोका टाळता येतो.
अन्यथा कॉर्नियाला इजा होऊ शकते...
सर्वात पहिली आणि मोठी चूक म्हणजे डोळे जोरजोरात चोळणे. अनेक जण रंग गेल्यावर लगेच डोळे चोळतात. पण त्यामुळे रंगातील रसायन अधिक आत जाऊन कॉर्नियाला इजा होऊ शकते. त्यामुळे डोळे चोळणे पूर्णपणे टाळावे.
दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे डोळ्यांत नळाचे जोरात पाणी मारणे टाळावे. त्याऐवजी स्वच्छ, थंड आणि सौम्य पाण्याने डोळे हळूवार धुवावेत. डोळे उघडे ठेवून काही मिनिटे स्वच्छ पाणी वाहू द्यावे. यामुळे रंग बाहेर पडण्यास मदत होते.
तिसरी चूक म्हणजे स्वतःहून डोळ्यांत औषध किंवा आयड्रॉप टाकणे. डॉक्टरांचा सल्ला न घेता कोणतेही ड्रॉप वापरल्यास दुष्परिणाम होऊ शकतात.
जर जळजळ कमी झाली नाही किंवा वेदना वाढल्या तर त्वरित नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
चौथी चूक म्हणजे बर्फ किंवा थेट थंड वस्तू डोळ्यांवर ठेवणे. काही लोक जळजळ कमी करण्यासाठी बर्फ लावतात; मात्र त्यामुळे त्वचेवर परिणाम होऊ शकतो. त्याऐवजी स्वच्छ कापड थंड पाण्यात भिजवून हलकेच डोळ्यांवर ठेवावे.
पाचवी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे कॉन्टॅक्ट लेन्स वापरणाऱ्यांनी लगेच लेन्स काढून टाकाव्यात. रंग लेन्समध्ये अडकून संसर्गाचा धोका वाढू शकतो. डोळे पूर्णपणे स्वच्छ होईपर्यंत लेन्स वापरू नयेत.
होळी खेळताना शक्यतो चष्मा किंवा संरक्षणात्मक गॉगल वापरणे उत्तम. नैसर्गिक रंगांचा वापर करणेही सुरक्षित ठरते. मात्र जर डोळ्यांत तीव्र वेदना, धूसर दिसणे किंवा सूज वाढत असेल तर वेळ न दवडता रुग्णालयात जावे.
होळी आनंदाची असली तरी आरोग्याची काळजी घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. थोडी जागरूकता आणि योग्य उपाय केल्यास डोळ्यांचे नुकसान टाळता येऊ शकते.