अनिल टाकळकर
वॉशिंग्टन डीसी : अमेरिकेतील डेमोक्रॅटिक पक्षाने प्रतिनिधिगृह आणि सिनेट या दोन्ही सभागृहांमध्ये बहुमत मिळवल्यानंतर आता देशातील बड्या उद्योगसमूहांच्या कारभाराची व्यापक चौकशी करण्याची तयारी सुरू केली आहे. गेल्या दोन वर्षांत अमेरिकेतील सर्वात मोठ्या कंपन्यांनी घेतलेले संवेदनशील आणि वादग्रस्त निर्णय या चौकशीच्या केंद्रस्थानी असणार आहेत. विशेषतः, ट्रम्प प्रशासनाशी जवळीक साधण्यासाठी प्रयत्नशील राहिलेल्या सिलिकॉन व्हॅली आणि वॉल स्ट्रीटमधील उद्योगपतींना या संभाव्य चौकशीचा मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे.
प्रतिनिधिगृह आणि सिनेटमध्ये बहुमत मिळवल्यानंतर काही दिवसांतच डेमोक्रॅटिक पक्षाने चौकशीसाठी प्राधान्यक्रम निश्चित करण्यास सुरुवात केली आहे. दोन वरिष्ठ सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ‘अ‍ॅपल’, ‘मेटा’ आणि एलॉन मस्क यांच्या नेतृत्वाखालील कंपन्या या चौकशीच्या सुरुवातीच्या लक्ष्यांमध्ये असतील. अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी व्हेनेझुएलाचे अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना पकडण्यासाठी आखलेल्या लष्करी मोहिमेच्या नियोजनात मस्क यांच्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर आधारित ‘ग्रोक’ या चॅटबॉटचा वापर केल्याच्या मुद्द्यावर प्रतिनिधिगृह चौकशीची तयारी करीत आहे.
त्याचबरोबर, अमेरिकेच्या इमिग्रेशन अँड कस्टम्स एन्फोर्समेंट या स्थलांतरविषयक अंमलबजावणी संस्थेकडून वापरण्यात येणाऱ्या व्यक्तींचा मागोवा घेणाऱ्या अ‍ॅप्सना ‘अ‍ॅपल’ने आपल्या प्लॅटफॉर्मवर स्थान दिल्याबद्दलही प्रश्न उपस्थित केले जाणार आहेत. दुसरीकडे, डेटा सेंटरच्या उभारणीसंदर्भात स्थानिक प्रशासनांनी गोपनीयता करारांवर स्वाक्षरी करावी, अशी मागणी ‘मेटा’ कंपनीने केल्याच्या प्रकरणाचीही चौकशी होण्याची शक्यता आहे. या वृत्तासाठी ‘वॉशिंग्टन पोस्ट’तर्फे पाच संसदीय कर्मचारी, लॉबिस्ट, उद्यम भांडवलदार आणि या तयारीशी संबंधित वकिलांच्या मुलाखती घेण्यात आल्या. खासगी बाबींवर चर्चा करण्यासाठी त्यांनी आपली नावे उघड न करण्याच्या अटीवर माहिती दिली. याशिवाय, ‘द वॉशिंग्टन पोस्ट’ने काही बैठकींच्या ध्वनिमुद्रणांचाही आढावा घेतला आहे.