Flydubai co-pilot attacked captain with an axe; UAE claims
पुढारी ऑनलाईन : फ्लायदुबईच्या FZ1073 या विमानाच्या सहवैमानिकाने विमानप्रवासादरम्यान ‘दहशतवादी हल्ला’ करण्याच्या प्रयत्नात (क्रॅश अ‍ॅक्स) कुऱ्हाडीचा वापर केल्याचे संयुक्त अरब अमिरातीच्या (UAE) सरकारी वकिलांनी शनिवारी सांगितले. सरकारी वृत्तसंस्थेने अटॉर्नी जनरलच्या हवाल्याने ही माहिती दिली.
यूएईच्या निवेदनानुसार, बुधवारी इस्रायलकडे जाणाऱ्या या विमानात हल्ला करताना सहवैमानिकाने विमानाचा ताबा घेण्याचाही प्रयत्न केला. मात्र, प्रवासी आणि विमानातील कर्मचाऱ्यांनी हस्तक्षेप करून सहवैमानिकाला नियंत्रणात घेतले आणि विमान स्थिर केले. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, सहवैमानिकाच्या कृतीमुळे विमानातील १८२ प्रवाशांच्या जीवाला धोका निर्माण झाला होता. विमान अचानक तीव्रपणे खाली झुकल्याने ते जवळपास कोसळण्याची परिस्थिती निर्माण झाली होती.
क्रॅश अ‍ॅक्स हे साधारणपणे आपत्कालीन परिस्थितीत वापरण्यासाठी कॉकपिटमध्ये ठेवलेले असते. सहवैमानिकाने कट्टरतावादी विचार स्वीकारल्याच्या चिंतेमुळे ओमानने त्याच्यावर विमान उडवण्यास बंदी घातली होती, अशी माहिती या प्रकरणाशी संबंधित एका व्यक्तीने दिली. त्यानंतर संयुक्त अरब अमिरातीतील विमान कंपनी फ्लायदुबईने त्याला नोकरी दिली, असेही या व्यक्तीने सांगितले. सुरू असलेल्या तपासाबाबत बोलण्यासाठी या व्यक्तीने नाव न सांगण्याची अट ठेवली.
फ्लायदुबईमध्ये नियुक्ती करताना त्याची कितपत तपासणी करण्यात आली होती, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. ओमानने त्याच्यावर घातलेल्या बंदीची माहिती सर्वप्रथम ‘वॉल स्ट्रीट जर्नल’ने दिली होती.
बुधवारी सकाळी हा सहवैमानिक कॉकपिटमध्ये काम करत होता, हे कसे शक्य झाले, हा तपास अधिकाऱ्यांसमोरील प्रमुख प्रश्न आहे. इस्रायलच्या म्हणण्यानुसार, ज्या देशांशी त्यांचे राजनैतिक संबंध नाहीत, अशा देशांतील वैमानिकांना आपल्या हवाई हद्दीत प्रवेश न देण्यासाठी इस्रायलचे परदेशी विमान कंपन्यांसोबत करार आहेत. इस्रायल आणि ओमान यांच्यात औपचारिक राजनैतिक संबंध नाहीत.
संबंधित अधिकाऱ्याने याला दुजोरा देताना सांगितले की, सहवैमानिकाने ओमानच्या राष्ट्रीय विमान कंपनीत काम केले होते. मात्र, त्याच्यात कट्टरतावादी विचारांची लक्षणे दिसत असल्याच्या चिंतेमुळे त्याला विमान उडवण्यापासून दूर करण्यात आले होते. त्यानंतर त्याला ओमान एअरमध्ये प्रशासकीय काम देण्यात आले, असेही अधिकाऱ्याने सांगितले.
सहवैमानिकाच्या हल्ल्यामागील हेतू शोधण्यासाठी या प्रदेशातील चार देशांच्या सुरक्षा यंत्रणा काम करत आहेत. या तपासात अमेरिका आणि इतर पाश्चिमात्य देशांचीही मदत घेतली जात आहे, अशी माहिती तपासाशी संबंधित एका अधिकाऱ्याने दिली. तपासाच्या तपशीलांवर चर्चा करण्यासाठी या अधिकाऱ्यानेही नाव न सांगण्याची अट ठेवली.
यूएईचे वरिष्ठ राजनैतिक सल्लागार अन्वर गर्गाश यांनी शुक्रवारी या घटनेला ‘धोकादायक दहशतवादी कृत्य’ असे संबोधले. कट्टरतावादी कारवायांविरोधात प्रभावी उपाययोजना करणारे सरकार अशी यूएईची प्रतिमा आहे. मात्र, सुरक्षा व्यवस्थेतील त्रुटींवर होणाऱ्या टीकेबाबत यूएईने यापूर्वी नाराजी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे ही घटना यूएई सरकारसाठी एक महत्त्वाची कसोटी मानली जात आहे.
सहवैमानिकाच्या पार्श्वभूमीबाबत सध्या फारशी माहिती समोर आलेली नाही. त्याचे इन्स्टाग्राम अकाउंट विमानातील घटनेच्या दिवसापर्यंत सक्रिय होते. त्यानंतर हे अकाउंट डिलीट करण्यात आले.
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी शुक्रवारी सहवैमानिकामध्ये ‘इस्लामी कट्टरतावादी विचारांचा प्रभाव निर्माण झाला होता’, असे म्हटले. मात्र, या दाव्याच्या समर्थनार्थ त्यांनी कोणताही पुरावा दिला नाही.
या हल्ल्यात विमानाचा कॅप्टन गंभीर जखमी झाला. त्याने सांगितले की, सहवैमानिकाने त्याच्यावर चाकूने हल्ला केला असतानाही त्याच्याकडे उरलेल्या शक्तीचा वापर करून त्याने कॉकपिटचा दरवाजा उघडला. मोठा आवाज ऐकून काही जण कॉकपिटच्या दिशेने आले होते. दरवाजा उघडल्यानंतर त्यांनी सहवैमानिकाला पकडले आणि विमानाचे नियंत्रण स्थिर केले.
यानंतर विमानाचे सौदी अरेबियात आपत्कालीन लँडिंग करण्यात आले. कॅप्टन आणि सहवैमानिक या दोघांनाही यूएईमध्ये आणण्यात आले असून, या प्रकरणाचा तपास यूएईच्या नेतृत्वाखाली सुरू आहे. इस्रायलसह अनेक देश या तपासात सहभागी असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.