पणजी : पुढारी वृत्तसेवा
राज्यात केवळ तीन वर्षांपेक्षा थोड्या जास्त कालावधीत, वायू प्रदूषणाशी संबंधित उल्लंघनांसाठी (पीयूपी नसणे) जवळपास १६,००० दंडात्मक चलान जारी करण्यात आले आणि एकूण १८.९४ कोटी रुपयांचा दंड आकारण्यात आला. जानेवारी २०२३ ते २४ फेब्रुवारी २०२६ या कालावधीत, परिवहन विभागाने १८.९४ कोटी रुपयांच्या १५,९८१ चलनांची नोंद केली. यापैकी, १६.७८ कोटी रुपयांच्या १४,९१३ चलनांचा निपटारा करण्यात आला, तर सुमारे १.३६ कोटी रुपयांची १,०६८ चलान प्रलंबित राहिली.
केवळ २०२६ च्या पहिल्या ५५ दिवसांत, अंमलबजावणी यंत्रणांनी ८.२९ कोटी रुपयांच्या दंडाची ७,५८८ चलान नोंदवली. परिवहन विभागाने स्पष्ट केले आहे की, पीयूपी उल्लंघनांची एआय-आधारित अंमलबजावणी अद्याप सुरू झालेली नाही.
वाहतूक अधिकारी सध्या प्रामुख्याने रस्त्याच्या कडेला अंमलबजावणीद्वारे प्रदूषणाशी संबंधित उल्लंघनांची नोंद करत आहेत. यामध्ये पीयूपी प्रमाणपत्रांच्या वैधतेची तपासणी समाविष्ट आहे. राज्याच्या सीमांवर नव्याने स्थापित केलेली एआय-सक्षम टोल-बूथ प्रणाली पीयूपीची वैधता तपासण्यासाठी एक स्वतंत्र यंत्रणा म्हणून काम करते.
नव्याने बसवलेल्या एआय ट्रॅफिक कॅमेऱ्यांद्वारे नोंदणीसाठी सध्या सूचीबद्ध असलेले १० गुन्हे (पीयूपी उल्लंघन वगळून) सीटबेल्ट न लावणे, हेल्मेट न घालणे, विमा नसणे, गाडी चालवताना फोन वापरणे, दुचाकीवर तिघे बसणे, वाहतूक सिग्नलचे उल्लंघन, पार्किंग न करणे, आकर्षक नंबर प्लेट, चुकीच्या लेनमधून गाडी चालवणे आणि अतिवेगाने गाडी चालवणे, आदी गुन्ह्यांचा समावेश आहे.
२०२३ मध्ये, अधिकाऱ्यांनी सार्वजनिक वाहतूक संहितेच्या उल्लंघनासाठी ६५.११ लाख रुपयांच्या ४७४ चालानांची नोंद केली. यामध्ये मालवाहू वाहनांची संख्या सर्वाधिक ११९ होती, त्यापाठोपाठ मालवाहू जड वाहनांची ११३ प्रकरणे होती. एकूण प्रकरणांपैकी, १५.२७ लाख रुपयांची १०१ चलने निकाली काढण्यात आली, तर ४९.८४ लाख रुपयांची ३७३ चलने प्रलंबित राहिली.
२०२४ मध्ये २३१ चलनांचा निपटारा:
२०२४ मध्ये आकडेवारीत वाढ झाली, ज्यात ७६.०३ लाख रुपयांच्या ५१८ चालानांचा समावेश होता. मालवाहू वाहने पुन्हा एकदा १८४ प्रकरणांसह या प्रकारात अव्वल ठरली. त्यापाठोपाठ निवडक वाहन वर्ग ५८ आणि मोटारसायकल/स्कूटर्स ५६ प्रकरणांसह होते. ३८.८३ लाख रुपयांच्या २३१ चलनांचा निपटारा झाला, तर ३७.२० लाख रुपयांची २८७ चलने प्रलंबित राहिली.
२०२५ मध्ये मोठी वाढ:
२०२५ मध्ये मोठी वाढ नोंदवली गेली, जेव्हा ८.४५ कोटी रुपयांची ७,४०१ चलानं जारी करण्यात आली. यामध्ये एकट्या लाईट मोटार वाहनांची ४,८०९ प्रकरणे होती, त्यापाठोपाठ अवजड मालवाहू वाहनांची ४४१ प्रकरणे होती. एकूण ८.०५ कोटी रुपयांची ५४८ आणि ७,०७७ चलानं निकाली काढण्यात आली, ज्यामुळे ३९.३१ लाख रुपयांची ३२४ चलने प्रलंबित राहिली.