SIP Investment During Market Crash: शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली की अनेक गुंतवणूकदार घाबरतात. म्युच्युअल फंडाच्या अॅपमध्ये पोर्टफोलिओ लाल रंगात दिसू लागतो, नफ्याऐवजी तोटा दिसतो आणि मग मनात एकच प्रश्न येतो "SIP सुरू ठेवावी की बंद करावी?"
पण आर्थिक तज्ज्ञ सांगतात की, बाजारातील घसरण ही SIP गुंतवणूकदारांसाठी नेहमीच वाईट बातमी नसते. उलट अनेकदा याच काळात भविष्यातील मोठ्या परताव्याची पायाभरणी होत असते.
शेअर बाजारातील चढ-उतारांचा थेट परिणाम म्युच्युअल फंडांवर होतो. बाजार घसरला की फंडाचा NAV (Net Asset Value) कमी होतो. त्यामुळे गुंतवणूकदारांच्या पोर्टफोलिओची किंमत घटलेली दिसते.
अशा वेळी अनेकांना आपले पैसे बुडत असल्यासारखे वाटते. काही जण SIP थांबवण्याचा किंवा गुंतवणूक काढून घेण्याचा विचार करतात. मात्र बाजारातील घसरण हा गुंतवणुकीचा नैसर्गिक भाग आहे. इतिहास पाहिला तर बाजार कधीच सरळ रेषेत वर गेलेला नाही. तेजी आणि मंदी हे दोन्ही टप्पे प्रत्येक गुंतवणूकदाराला अनुभवावे लागतात.
SIP ची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे "रुपी कॉस्ट अॅव्हरेजिंग" (Rupee Cost Averaging). समजा तुम्ही दरमहा 5,000 रुपयांची SIP करता. बाजार तेजीत असताना 5,000 रुपयांत कमी युनिट्स मिळतात. पण बाजार घसरला की त्याच 5,000 रुपयांत जास्त युनिट्स खरेदी करता येतात.
याचा अर्थ असा की, बाजार स्वस्त असताना तुम्ही अधिक युनिट्स जमा करत असता. भविष्यात बाजार पुन्हा वर गेला की याच अतिरिक्त युनिट्समुळे तुमचा नफा वाढू शकतो.
म्हणूनच अनुभवी गुंतवणूकदार बाजारातील घसरणीला "डिस्काउंटमध्ये गुंतवणूक करण्याची संधी" मानतात.
SIP करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना XIRR हा शब्द अनेकदा ऐकायला मिळतो. XIRR म्हणजे Extended Internal Rate of Return. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, तुमच्या SIP ने वर्षभरात प्रत्यक्षात किती टक्के परतावा दिला हे XIRR दर्शवते.
जेव्हा बाजारात मोठी घसरण होते, तेव्हा SIP चा XIRR कमी होतो. काही वेळा तो निगेटिव्हही दिसू शकतो. मात्र याचा अर्थ तुमची गुंतवणूक वाईट आहे असा होत नाही.
कारण नुकत्याच खरेदी केलेल्या युनिट्स तात्पुरत्या तोट्यात असतात. पण SIP ही काही महिन्यांची नव्हे तर अनेक वर्षांची गुंतवणूक असते. बाजार पुन्हा सावरला की हाच XIRR हळूहळू वाढू शकतो.
जेव्हा बाजार कमकुवत असतो आणि NAV कमी असतो, तेव्हा तुम्हाला अधिक युनिट्स मिळतात. भविष्यात बाजार तेजीत आला की याच युनिट्सची किंमत सर्वाधिक वेगाने वाढते.
अनेक वेळा संपूर्ण पोर्टफोलिओचा परतावा सुधारण्यात याच "क्रॅशमध्ये खरेदी केलेल्या युनिट्स" महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
ज्यांचे आर्थिक उद्दिष्ट अजून अनेक वर्षे दूर आहे, अशा गुंतवणूकदारांसाठी बाजारातील घसरण ही मोठी संधी असू शकते.
निवृत्ती नियोजन करणारे गुंतवणूकदार, मुलांच्या उच्च शिक्षणासाठी बचत करणारे पालक, 15 ते 20 वर्षांचा दीर्घकालीन गुंतवणूक कालावधी असलेले लोक किंवा मोठा वेल्थ कॉर्पस तयार करण्याचा विचार करणारे गुंतवणूकदार यांना अशा घसरणीचा जास्त फायदा होऊ शकतो. कारण त्यांच्याकडे वेळ असतो आणि ते कमी किंमतीत अधिक युनिट्स जमा करू शकतात.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, बाजारातील तात्पुरत्या घसरणीमुळे SIP बंद करणे अनेकदा चुकीचा निर्णय ठरू शकतो. अशा काळात गुंतवणूकदारांनी आपल्या आर्थिक उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करावे. भावनेच्या भरात निर्णय घेण्याऐवजी ठरवलेल्या योजनेनुसार गुंतवणूक सुरू ठेवावी. बाजारातील घसरण ही संकट नसून संधी म्हणून पाहणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.
शेअर बाजारातील घसरण कोणालाही अस्वस्थ करू शकते. मात्र SIP गुंतवणूकदारांसाठी हा काळ नेहमीच वाईट नसतो. उलट कमी किमतीत अधिक युनिट्स खरेदी करण्याची ही संधी असते.
जर तुमचे उद्दिष्ट दीर्घकालीन असेल, तर बाजारातील प्रत्येक घसरणीला घाबरण्याऐवजी संयम ठेवणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते. अनेकदा गुंतवणुकीतील सर्वात मोठे परतावे हे अशाच कठीण काळात घेतलेल्या योग्य निर्णयांमधून मिळतात.
नोंद: म्युच्युअल फंडातील गुंतवणूक बाजारातील जोखमीच्या अधीन आहे. गुंतवणूक करण्यापूर्वी कृपया आपल्या आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घ्या.