विनिता शाह
मुलांसाठी आरोग्य विमा निवडताना ‘इंडेम्निटी’ (नुकसान भरपाई) की, ‘बेनिफिट’ (निश्चित लाभ) प्लॅन घ्यावा याबाबत अनेक जण अनभिज्ञ असतात. सर्वात आधी या योजनांमधील फरक समजून घेणे आवश्यक ठरते.
बेनिफिट प्लॅनमध्ये एखाद्या विशिष्ट आजाराचे निदान झाल्यावर विमा कंपनी एक ठरावीक रक्कम (एकरकमी) देते, ज्याचा प्रत्यक्ष उपचाराच्या खर्चाशी संबंध नसतो. याउलट, इंडेम्निटी प्लॅन रुग्णालयातील प्रत्यक्ष खर्चाची परतफेड करतो. मुलांच्या बाबतीत आपत्कालीन स्थिती किंवा शस्त्रक्रियांचा खर्च अनिश्चित असल्याने, प्रत्यक्ष खर्च उचलणारा इंडेम्निटी प्लॅन अधिक सुरक्षितता प्रदान करतो.
पहिल्या दिवसापासून संरक्षण : अपघाती किंवा वैद्यकीय आणीबाणीसाठी पहिल्या दिवसापासून विमा कवच मिळणे अनिवार्य आहे. यामुळे पॉलिसी घेतल्यावर लगेच उद्भवणार्या संकटांना सामोरे जाता येते.
कॅशलेस सुविधा आणि नेटवर्क : उपचारांच्या वेळी खिशातून पैसे खर्च करावे लागू नयेत यासाठी मोठ्या हॉस्पिटल नेटवर्कशी जोडलेली पॉलिसी निवडावी. यामुळे ऐनवेळी पैशांची जुळवाजुळव करण्याची चिंता उरत नाही.
मर्यादेशिवाय शस्त्रक्रिया खर्च : अनेक विमा योजनांमध्ये विशिष्ट शस्त्रक्रियांवर मर्यादा (कॅप्स) असतात. मुलांच्या उपचारांसाठी अशा मर्यादा नसलेला प्लॅन निवडणे हिताचे ठरते, ज्यामुळे आयसीयू किंवा मोठ्या शस्त्रक्रियांचा खर्च पूर्णपणे मिळतो.
डे-केअर प्रोसिजर्स : आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे अनेक शस्त्रक्रिया 24 तासांपेक्षा कमी वेळात पूर्ण होतात. अशा ‘डे-केअर’ प्रक्रियांचा समावेश विम्यात असणे आवश्यक आहे.
मुंबई किंवा पुणे यांसारख्या मेट्रो शहरांमध्ये टर्शियरी केअर अत्यंत महागड्या आहेत. त्यामुळे मुलांसाठी विमा घेताना विम्याची रक्कम (सम इन्शुअर्ड) पुरेशी असणे गरजेचे आहे. तज्ज्ञांच्या मते, किमान 10 ते 15 लाख रुपयांचे मूलभूत कवच असणे आवश्यक आहे. यासोबतच, ‘रिस्टोरेशन बेनिफिट’ असलेला प्लॅन घेतल्यास, एकदा विम्याची रक्कम संपली तरी पुन्हा तीच रक्कम त्याच वर्षात दुसर्या आजारासाठी उपलब्ध होऊ शकते.
विमा घेताना मुलाला असलेल्या कोणत्याही जुन्या आजारांची (प्री-एक्झिस्टिंग कंडिशन्स) माहिती स्पष्टपणे देणे अनिवार्य आहे. माहिती लपवल्यास आणीबाणीच्या वेळी क्लेम नाकारला जाऊ शकतो. तसेच, जन्मजात आजारांसाठी (कॉन्जेनिटल कंडिशन्स) असलेला ‘प्रतीक्षा काळ’ (वेटिंग पीरियड) तपासून घ्यावा. अनेक आधुनिक योजना आता ठरावीक काळानंतर अशा आजारांनाही संरक्षण देतात.