मंजिरी फडके, आहारतज्ज्ञ
दररोज मूठभर बदाम खाणे आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते; परंतु नुकत्याच झालेल्या एका नवीन संशोधनातून बदामाचे शरीरासाठी असणारे काही विशेष फायदे समोर आले आहेत.
संशोधनानुसार, नियमितपणे बदामाचे सेवन केल्याने पोटाचे आरोग्य म्हणजेच आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियांची संख्या सुधारते, शरीराची चयापचय क्रिया म्हणजेच मेटॅबॉलिझम वेगवान होते आणि भूक नियंत्रित राहण्यास मदत होते. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ न्यूट्रिशन’ या प्रसिद्ध वैद्यकीय पत्रिकेत प्रसिद्ध झाले आहे.
किंग्ज कॉलेज लंडनच्या संशोधकांनी केलेल्या या अभ्यासात असे दिसून आले की, बदामामध्ये असणारे फायबर आणि फॅटी अॅसिडस् आतड्यांमधील ‘ब्युटिरेट’ नावाच्या शॉर्ट चेन फॅटी अॅसिडचे उत्पादन वाढवतात. ब्युटिरेट हे आतड्यांच्या भिंती मजबूत ठेवण्यासाठी आणि तेथील पेशींना ऊर्जा देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. आतड्यांचे आरोग्य उत्तम असते, तेव्हा संपूर्ण शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि पचनाशी संबंधित अनेक समस्या दूर होतात.
याव्यतिरिक्त बदामाचे सेवन रक्तातील शर्करा पातळी नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते. यामध्ये असणारे प्रथिने, फायबर आणि चांगल्या प्रकारची चरबी यामुळे पोट जास्त वेळ भरलेले राहते. परिणामी, अवेळी लागणारी भूक आणि जास्त कॅलरी असणारे पदार्थ खाण्याची इच्छा कमी होते. वजनावर नियंत्रण ठेवू इच्छिणार्या आणि मधुमेहाचा त्रास असलेल्या व्यक्तींसाठी हा बदल अत्यंत फायदेशीर ठरतो.
संशोधनात असे स्पष्ट केले गेले आहे की, बदामाचे बारीक तुकडे करून किंवा ते व्यवस्थित चावून खाल्ल्यास त्यातील पोषक घटक शरीरात चांगल्या प्रकारे शोषले जातात. बदामाच्या बाहेरील कडक कवचामुळे काही वेळा त्यातील पूर्ण चरबी शरीराला मिळत नाही. त्यामुळे ते व्यवस्थित चावून खाणे किंवा भिजवून खाणे अधिक प्रभावी ठरते. उपवासाच्या वेळी किंवा सकाळच्या नाश्त्यामध्ये बदामाचा समावेश करणे हा आरोग्यासाठी एक उत्तम पर्याय आहे.