बांबूच्या पोकळ पोंगळ्यात (खोडात) तांदूळ आणि मसाले भरून शिजवल्या जाणाऱ्या या पारंपरिक पद्धतीला 'बांबू राईस' किंवा 'बांबू बिर्याणी' (Bamboo Biryani / Bamboo Cooked Rice) म्हटले जाते. भारतातील ईशान्येकडील राज्ये (उदा. आसाम, नागालँड) तसेच दक्षिण भारतातील काही आदिवासी भागांत ही एक अत्यंत लोकप्रिय आणि पारंपरिक स्वयंपाक पद्धत आहे. आता अनेक हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्समध्ये बांबू बिर्याणीची क्रेझ वाढताना दिसते.
ही शिजवण्याची पद्धत कशी असते?
बांबूची निवड: सर्वात आधी ताज्या, ओल्या बांबूचे ५ ते ६ इंच व्यासाचे तुकडे (पोंगळे) घेतले जातात. एका बाजूने बांबू बंद असतो आणि दुसऱ्या बाजूने उघडा असतो.
सारण भरणे: भिजवलेला तांदूळ, पाणी आणि आवडीनुसार मसाले (किंवा व्हेज/चिकन/मटण बिर्याणीचे जिन्नस) या बांबूच्या नळीत भरले जातात.
कोळशावर शिजवणे: हा बांबू थेट लाकडाच्या किंवा कोळशाच्या मंद आचेवर फिरवून शिजवला जातो.
तोंड बंद करणे: बांबूचे उघडे तोंड केळीच्या पानाने किंवा कणीक मळून घट्ट बंद केले जाते, जेणेकरून वाफ बाहेर जाणार नाही.
बांबूमध्ये भात शिजवण्याचे फायदे
खास स्वाद व सुगंध: शिजताना बांबूच्या आतील नैसर्गिक रस आणि बांबूचा स्वाद तांदळात उतरतो, ज्यामुळे भाताला एक वेगळाच 'स्मोकी' (Smoky) आणि मातीसारखा सुवासिक स्वाद येतो.
कमी तेलाची गरज: बांबूच्या नैसर्गिक ओलसरपणामुळे भात शिजताना तेल किंवा तूप अतिशय कमी लागते.
पोषकता टिकून राहते: मंद वाफेवर (Slow Cooking) शिजल्यामुळे अन्नातील सर्व पोषक घटक आणि सुवास टिकून राहतात.