Namdev Gharal
दूध हे पूर्णांन्न आहे हे फार प्राचिन काळापासून मानले जाते, कारण एक ग्लास (साधारण २५० मिली) दूधातून शरीराला आवश्यक असणारी बहुतांश मुख्य पोषक तत्त्वे एकाच वेळी मिळतात. (म्हशीचे किंवा गायीचे) म्हशीच्या दूधात फॅटस् जास्त असतात
कॅल्शियम (Calcium - साधारण ३०० मिलीग्रॅम): हाडे आणि दात मजबूत ठेवण्यासाठी हे अत्यंत आवश्यक आहे. एका ग्लास दुधातून दैनंदिन गरजेच्या सुमारे ३०% कॅल्शियम मिळते.
प्रोटीन / प्रथिने (Protein - साधारण ८ ग्रॅम): स्नायूंची निर्मिती आणि पेशींची झीज भरून काढण्यासाठी हे उच्च दर्जाचे प्रोटीन (व्हे आणि केसीन) काम करते.
व्हिटॅमिन बी१२ : लाल रक्तपेशी तयार करण्यासाठी आणि मज्जासंस्थेच्या (Nervous system) सुरळीत कार्यासाठी आवश्यक असते. शाकाहारी लोकांसाठी दूध हा बी१२ चा हा एक प्रमुख स्रोत आहे.
व्हिटॅमिन बी२ / Riboflavin: दूधातील हा घटक खाल्लेल्या अन्नाचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करण्यास आणि त्वचेचे आरोग्य टिकवण्यास मदत करते.
फॉस्फरस (Phosphorus): दूधामधील कॅल्शियमसोबत मिळून हाडे व दातांची रचना बळकट करण्याचे काम फॉस्फरस करतो.
पोटॅशियम (Potassium): दूधात मिळणारे पॉटेशिअम रक्तदाब नियंत्रित ठेवण्यास आणि हृदयाचे आरोग्य जपण्यास साहाय्य करतो.
व्हिटॅमिन डी (Vitamin D): हे असे व्हिटामिन आहे जे कॅल्शियम शरीरात शोषून घेण्यासाठी उपयुक्त ठरते (काही पॅकबंद दुधात ते अतिरिक्त समाविष्ट केलेले असते).
व्हिटॅमिन ए (Vitamin A): दूधातून मिळणारे ए व्हिटामिन डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्यासाठी आणि शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी फायदेशीर ठरते.
ऊर्जा आणि निरोगी फॅट्स : दुधातून शरीराला कार्य करण्यासाठी आवश्यक असणारे कार्बोहायड्रेट्स (लॅक्टोजच्या रूपात) आणि स्निग्ध पदार्थ मिळतात, ज्यामुळे दिवसभर ऊर्जा टिकून राहते.