Anirudha Sankpal
अवशेषांग (Vestigial Organ)
अक्कल दाढ हे मानवी शरीरातील एक अवशेषांग आहे; म्हणजेच हा असा अवयव आहे जो आपल्या पूर्वजांसाठी उपयुक्त होता, पण आजच्या आधुनिक मानवाला त्याचा काहीही उपयोग नाही.
पूर्वजांची खाण्याची पद्धत
पूर्वीचे मानव कंदमुळे आणि कच्चे मांस (Raw Meat) खायचे, ज्यामुळे त्यांचे जबडे (Jaws) खूप मजबूत आणि रुंद असायचे, परिणामी त्यांच्या तोंडात अक्कल दाढ सहज सामावली जायची.
आधुनिक आहार आणि लहान जबडे
आज आपण प्रक्रिया केलेले मऊ अन्न (Processed Food) खातो; त्यामुळे मानवी उत्क्रांतीच्या प्रक्रियेत आपले जबडे आकाराने लहान झाले आहेत, पण निसर्ग अक्कल दाढ येणे बंद करायला विसरला.
जागेची कमतरता आणि चुकीची दिशा
जबडे लहान झाल्यामुळे अक्कल दाढेला उगवण्यासाठी पुरेशी जागा मिळत नाही, यामुळे ती अनेकदा तिरकी येते, अर्धीच वर येते किंवा येताना तीव्र त्रास देते.
स्वच्छतेमध्ये अडचण
सर्वात मागे असल्यामुळे आणि चुकीच्या दिशेने आल्यामुळे या दाढेची व्यवस्थित स्वच्छता (Cleaning) करता येत नाही, ज्यामुळे तिथे अन्न अडकून जंतू संसर्ग आणि कीड लागण्याचा धोका वाढतो.
अन्नाचे चघळणे शक्य नाही
तिरकी किंवा पूर्णपणे वर न आल्यामुळे या दाढेचा अन्न चावण्यासाठी किंवा खाण्यासाठी कोणताही व्यावहारिक उपयोग होत नाही.
काढून टाकणे हाच उत्तम उपाय
अशा निरुपयोगी आणि त्रासदायक ठरू शकणाऱ्या दाढेवर उपचार करून ती वाचवण्यापेक्षा, ती शस्त्रक्रियेने सरळ काढून टाकणे हाच वैद्यकीयदृष्ट्या सर्वोत्तम पर्याय असतो.
उत्क्रांतीचा पुढील टप्पा
येत्या काही वर्षांत उत्क्रांतीमुळे मानवाला अक्कल दाढ येणे पूर्णपणे बंद होईल; परंतु जोपर्यंत ती येतेय आणि त्रास देतेय, तोपर्यंत डेंटिस्टच्या मदतीने ती काढून घेणेच आरोग्यासाठी योग्य आहे.