पुढारी वृत्तसेवा
व्हेगन डाएट म्हणजे काय?
व्हेगन डाएटमध्ये मांस, मासे, अंडी, दूध, दही, पनीर, लोणी यांसह प्राण्यांपासून मिळणारे सर्व पदार्थ टाळले जातात. हा आहार पूर्णपणे वनस्पतीजन्य पदार्थांवर आधारित असतो.
फक्त फळे आणि सॅलड नव्हे!
व्हेगन आहारात अखंड धान्य, डाळी, बीन्स, सोया, सुका मेवा आणि बियांचा समावेश करता येतो. त्यामुळे शरीराला कार्बोहायड्रेट्स, प्रथिने आणि निरोगी चरबी मिळू शकते.
फायबर आणि पोषक तत्त्वांचा चांगला स्रोत
फळे, भाज्या, डाळी आणि धान्य यांमधून भरपूर फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळतात. त्यामुळे संतुलित व्हेगन आहार आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकतो.
वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत
काही अभ्यासांमध्ये व्हेगन डाएटमुळे शरीराचे वजन आणि बॉडी मास इंडेक्स (BMI) कमी होण्यास मदत झाल्याचे दिसून आले आहे. मेटाबॉलिझमशी संबंधित काही समस्यांमध्येही फायदा होऊ शकतो.
टाइप-२ मधुमेहातही फायदा?
काही अभ्यासांनुसार, टाइप-२ मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी १२ आठवडे व्हेगन डाएट घेतल्यास वजन, BMI, HbA1c आणि कोलेस्टेरॉलच्या पातळीत सुधारणा दिसू शकते.
व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता धोकादायक
व्हेगन आहारातील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे व्हिटॅमिन B12. हे प्रामुख्याने प्राणिजन्य पदार्थांमधून मिळते आणि रक्तपेशी, मज्जासंस्था व DNA निर्मितीसाठी महत्त्वाचे असते.
B12 सोबत इतर पोषक घटकांकडेही लक्ष द्या
दीर्घकाळ व्हेगन डाएट घेतल्यास लोह, कॅल्शियम, आयोडीन, व्हिटॅमिन D आणि सेलेनियम यांची कमतरता होण्याचा धोका असू शकतो.
संतुलित आहार घेणे महत्त्वाचे
फक्त काही मोजके पदार्थ खाण्याऐवजी विविध धान्ये, डाळी, भाज्या, फळे, सोया, सुका मेवा आणि बिया यांचा आहारात योग्य प्रमाणात समावेश करणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊनच सुरुवात करा
व्हेगन डाएट प्रत्येक व्यक्तीसाठी सारखेच योग्य असेल असे नाही. हा आहार सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा न्यूट्रिशनिस्टचा सल्ला घ्या.
विशेषतः B12 सारख्या पोषक घटकांची कमतरता होणार नाही याची काळजी घ्या.