Tambo Art : इतकी महाकाय चित्रे - की भाताची शेती? जरा निरखून पहा!

Namdev Gharal

जपानमध्ये भातांची शेती मोठ्या प्रमाणात केली जाते, पण जापनिज लोकांनी या शेतीलाही कलेचे रुप दिले आहे.

अनेक ठिकाणी मोठ मोठी भाताचे फार्म दिसतील पण यामध्ये महाकाय आकारचा चित्रे कोरली आहेत त्‍यामुळे पाहणाऱ्याला ही पेटिंगच असल्याचा भास होतो पण हा आहे जापनिज कलेचा अविष्कार

या जपानी भातशेती कलेला ‘तांबो आर्ट’ असे जापनिजमध्ये म्हटले जाते किंवा राइस पॅडी आर्ट (rice paddy art) म्हणून ओळखले जाते

यामध्ये वेगवेगळ्या प्रजातींच्या भाताच्या रोपांचा वापर करून, पाण्याने भरलेल्या शेतांमध्ये हुबेहूब आणि महाकाय चित्रे तयार केली जातात.

या डिझाईन्समध्ये अनेकदा जपानी लोककथा, लोकप्रिय संस्कृती किंवा ऐतिहासिक प्रसंगांमधील व्यक्तिमत्त्वे दर्शविली जातात. ही चित्रे उंचावरून पाहिल्यास सर्वात सुंदर दिसतात.

या अनोख्या प्रयोगाची सुरुवात १९९३ मध्ये जपानमधील अओमोरी प्रीफेक्चर या भागातील (Aomori) इनाकादाते (Inakadate) गावात झाली.

१९९३ मध्ये घटत्या लोकसंख्येचा सामना करणाऱ्या येथील गावकऱ्यांनी आपल्या समुदायाला पुनरुज्जीवित करण्यासाठी एक कल्पक मार्ग शोधला. तो म्हणजे या पॅडी आर्टचा

त्यांनी स्थानिक भातशेतीचा वापर जिवंत कॅनव्हास म्हणून करण्याचे ठरवले आणि भातशेतीच्या या वारशाचा चित्रकलेसाठी खपू चांगल्या प्रकारे उपयोग करुन घेतला

रोपांची निवड: या कलेमध्ये कोणत्याही कृत्रिम रंगांचा वापर केला जात नाही. वेगवेगळ्या रंगांच्या छटा असलेली पारंपरिक (Heirloom) आणि आधुनिक प्रजातींची भाताची रोपे यासाठी निवडली जातात.

चित्रांची निर्मिती: या वेगवेगळ्या रंगांच्या रोपांची शेतात अचूकपणे लागवड करून हुबेहूब आणि महाकाय चित्रे किंवा नक्षीकाम तयार केले जाते. जून ते सप्टेंबरदरम्यान भात उगवेल तशी ही चित्रे आकार घेऊ लागतात

या डिझाईन्समध्ये प्रामुख्याने जपानी लोककथा, ऐतिहासिक प्रसंग, स्थानिक संस्कृती किंवा लोकप्रिय व्यक्तिमत्त्वे (उदा. ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेता युझुरु हान्यू) दर्शविली जातात.

ही चित्रे अतिशय भव्य असल्याने ती जमिनीवरून नीट दिसत नाहीत. ती पूर्णपणे पाहण्यासाठी आणि त्यांचा आनंद घेण्यासाठी उंचावर निरीक्षण बुरूज (Observation Towers) किंवा किल्लेवजा बुरूज उभारले जातात.

आज ही कला पाहण्यासाठी दरवर्षी लाखो पर्यटक जपानमधील या गावांना भेटी देतात.

इनाकादाते (Inakadate) नंतर यामागातामधील 'योनेझावा' आणि मियागीमधील 'काकुडा' या गावांनीही स्वतःची ताम्बो आर्ट तयार करण्यास सुरुवात केली आहे