Namdev Gharal
बाजरीची भाकरी खाण्याचे प्रमाण आता वाढत आहे. हा पारंपरिक भारतीय आहारातील एक अत्यंत पौष्टिक घटक आहे. ग्लुटेन फ्री असल्याने गव्हाला चांगला पर्याय तसेच पचनाच्या समस्या असणाऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरते
पण उन्हाळ्यात ही भाकरी घाताना काळजी घेणे गरजेचे आहे. उन्हाळ्यात बाजरीचे अतिसेवन केल्यास शरीरातील उष्णता वाढून उष्णतेचे त्रास (उदा. तोंड येणे, पित्त होणे) होऊ शकतात.
त्यामुळे उन्हाळ्यात बाजरी मर्यादित प्रमाणात खावी किंवा ती खाताना सोबत तूप, ताक किंवा दुधाचा वापर करावा, जेणेकरून उष्णतेचा समतोल राखला जातो.
मधुमेहींसाठी फायदेशीर? मधुमेहाच्या (Type 2 Diabetes) रुग्णांसाठी गव्हाच्या चपातीपेक्षा बाजरीची भाकरी अत्यंत फायदेशीर आणि सुरक्षित मानली जाते. याची प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत
कमी ग्लायसेमिक इंडेक्स (Low GI): बाजरीचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असतो. याचा अर्थ ही भाकरी खाल्ल्यानंतर रक्तातील साखरेची पातळी अचानक झपाट्याने वाढत नाही, ती नियंत्रित राहते.
मॅग्नेशियमचा उत्तम स्त्रोत: बाजरीमध्ये भरपूर प्रमाणात मॅग्नेशियम असते. मॅग्नेशियम शरीरातील इन्सुलिनची कार्यक्षमता वाढवण्यास आणि ग्लुकोजची पातळी नियंत्रित ठेवण्यास थेट मदत करते.
भरपूर डायटरी फायबर: बाजरीतील फायबरमुळे कार्बोहायड्रेट्स पचण्याचा वेग मंदावतो. यामुळे ग्लुकोज रक्तामध्ये हळूहळू सोडले जाते, जे मधुमेहींसाठी उत्तम असते.?
त्याचबरोबर उच्च फायबर सामग्रीमुळे बाजरी पोटासाठी खूप चांगली असते. यामुळे बद्धकोष्ठता (Constipation) आणि गॅसचा त्रास कमी होतो.?
वजन नियंत्रित ठेवते: बाजरीची भाकरी खाल्ल्याने पोट दीर्घकाळ भरलेले राहते. यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि वजनावर नियंत्रण ठेवणे सोपे जाते.?
हृदयाचे आरोग्य राखते: बाजरीतील पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम रक्तदाब (Blood Pressure) नियंत्रित ठेवतात. तसेच, यातील फायबर शरीरातील वाईट कोलेस्टेरॉल (LDL) कमी करण्यास मदत करते.
ग्लूटेन-मुक्त (Gluten-Free): ज्या लोकांना ग्लूटेनची ॲलर्जी आहे किंवा पचनाच्या समस्या आहेत, त्यांच्यासाठी बाजरी हा गव्हाला एक उत्तम आणि सुपाच्य पर्याय आहे.