Namdev Gharal
मॅलीफॉउल (Malleefowl) हा प्रामुख्याने ऑस्ट्रेलियामध्ये आढळणारा एक अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण आणि हुशार पक्षी आहे.
हा पक्षी इतर पक्ष्यांप्रमाणे झाडावर किंवा साध्या गवताचे घरटे बनवत नाही, तर अंडी उबवण्यासाठी चक्क 'एक नैसर्गिक इनक्युबेटर तयार करतो.
अंडी घालण्यासाठी खड्डा खणणे: मे-जून महिन्यात नर पक्षी जमिनीवर एक मोठा खड्डा खणण्यास सुरुवात करतो. हा खड्डा जवळपास ३ मीटर (१० फूट) रुंद आणि १ मीटर (३ फूट) खोल असू शकतो.
खड्डा खणून झाल्यावर, नर आणि मादी आजूबाजूचा वाळलेला पालापाचोळा, पाने आणि काड्या गोळा करून त्या खड्ड्यात भरतात.
निसर्गाची उष्णता (कंपोस्टिंग): जेव्हा हिवाळ्यात थोडा पाऊस पडतो, तेव्हा हा पालापाचोळा ओला होतो. ओला पालापाचोळा कुजायला सुरुवात होते, ज्यामुळे त्या खड्ड्यात नैसर्गिक उष्णता निर्माण होते.
ढीग तयार करणे व मातीचा थर देणे: पालापाचोळा कुजू लागल्यावर, हा पक्षी त्यावर वाळू आणि मातीचा एक मोठा थर देतो. यामुळे तो एक मोठा ढीग बनतो.
नर मॅलीफॉउल आपली चोच आणि जीभ मातीत खुपसून तिथले तापमान मोजतो. ढिगाऱ्याच्या आतले तापमान बरोबर ३३°C (९१°F) असायला हवे. जर तापमान जास्त असेल, तर तो माती बाजूला करतो; कमी असेल, तर आणखी माती ओढतो.
तापमान योग्य झाल्यावर, मादी ढिगाऱ्याच्या मध्यभागी खड्डा करून एका वेळेस एक अशी साधारण १५ ते २४ अंडी घालते. प्रत्येक अंडे घातल्यानंतर त्यावर पुन्हा माती झाकली जाते.
अंडी उबवण्यासाठी हा पक्षी स्वतः अंड्यांवर कधीच बसत नाही. कुजणाऱ्या पालापाचोळ्याच्या उष्णतेवरच अंडी उबतात. सुमारे ६० दिवसांनंतर अंड्यातून पिल्ले बाहेर येतात.
खड्ड्यातून बाहेर पडण्याचा संघर्ष: अंड्यातून बाहेर आल्यावर पिल्लांचा खरा संघर्ष सुरू होतो. ते जमिनीच्या वर नसून, मातीच्या ढिगाऱ्यात जवळपास २ ते ३ फूट खाली गाडलेले असतात.
अडकलेली पिल्ले: पिल्लांना मातीतून वर येण्यासाठी स्वतःच मार्ग काढावा लागतो. पाठीवर झोपून, पायाने माती मागे ढकलत वर येण्यासाठी त्यांना ५ ते १५ तास लागू शकतात. काही पिल्ले वर येताना दमून मातीतच श्वास गुदमरून मरतात.
पूर्णपणे आत्मनिर्भर: पिल्ले जन्मापासूनच पूर्णपणे स्वावलंबी असतात. ढिगाऱ्यातून बाहेर आल्याच्या काही तासांतच ती धावू शकतात आणि एका दिवसात उडूही शकतात!