भारतात सार्वजनिक ठिकाणी किस करणे, मिठी मारणे, हात धरणे गुन्हा आहे? कायदा काय सांगतो, जाणून घ्या..

भारतामध्ये अनेकदा असा प्रश्न उपस्थित होतो की सार्वजनिक ठिकाणी कपल्सने किस करणे, मिठी मारणे किंवा हात धरणे कायदेशीर आहे की नाही. सोशल मीडियावर आणि बातम्यांमध्ये अनेकदा असे प्रकार समोर येतात, जिथे पोलिसांनी कपल्सना थांबवले किंवा ताब्यात घेतले. तर चला जाणून घेऊया, याबाबत कायदा नेमके काय सांगतो.

सार्वजनिक ठिकाणी किस किंवा मिठी मारणे बेकायदेशीर आहे का?

याचे थेट उत्तर आहे – नाही. भारतात असा कोणताही ठोस कायदा नाही, जो सार्वजनिक ठिकाणी किस करणे, मिठी मारणे किंवा हात धरणे यांना थेट गुन्हा ठरवतो. मात्र, विषय इथेच संपत नाही.

कोणते कलम लावले जाते?

अनेकदा पोलिस भारतीय दंड संहिता (IPC) कलम 294 अंतर्गत कारवाई करतात. या कलमानुसार, “सार्वजनिक ठिकाणी अश्लील कृत्य किंवा शब्द, ज्यामुळे इतरांना त्रास (annoyance) होतो,” हे दंडनीय मानले जाते.

मात्र ‘अश्लीलता’ची स्पष्ट व्याख्या कायद्यात दिलेली नाही. त्यामुळे तिचा अर्थ परिस्थिती आणि संबंधित अधिकाऱ्यांच्या समजुतीवर अवलंबून राहतो. याच कारणामुळे अनेक वेळा या कलमाचा गैरवापर होत असल्याचे आरोप होतात आणि त्याला नैतिक पोलिसगिरी (moral policing) म्हटले जाते.

पोलिस अटक करू शकतात का?

तांत्रिकदृष्ट्या, जर पोलिसांना वाटले की तुमचे वर्तन ‘अश्लील’ स्वरूपाचे आहे आणि त्यामुळे सार्वजनिक गैरसोय होत आहे, तर ते कारवाई करू शकतात. मात्र फक्त हात धरणे किंवा साधी मिठी मारणे हे सहसा गुन्ह्याच्या श्रेणीत येत नाही.

काही प्रकरणांमध्ये पोलिसांनी हॉटेल्स किंवा पार्कमध्ये छापे टाकून कपल्सना ताब्यात घेतले आहे. पण अशा वेळी FIR नोंदवली जाणे फारच दुर्मिळ असते आणि अनेकदा केवळ समज देऊन सोडले जाते.

FIR दाखल झाली तर काय होते?

कलम 294 अंतर्गत गुन्हा जामिनपात्र (bailable) आहे. म्हणजेच, तुम्हाला सहज जामीन मिळू शकतो. साधारणपणे जामिनाची रक्कम ₹1000 ते ₹10,000 दरम्यान असू शकते.

पोलिस पालकांना बोलावण्यास भाग पाडू शकतात का?

जर तुमचे वय 18 वर्षे किंवा त्याहून अधिक असेल आणि तुम्ही सज्ञान (बालिग) असाल, तर पोलिस तुम्हाला पालकांना बोलावण्यास भाग पाडू शकत नाहीत. कायद्यानुसार, तुम्ही स्वतःचे निर्णय घेण्यास स्वतंत्र आहात.

न्यायालयांचा यावर काय दृष्टिकोन आहे?

भारतीय न्यायालयांनी अनेक वेळा स्पष्ट केले आहे की केवळ स्नेहाचे (affection) सार्वजनिक प्रदर्शन आपोआप अश्लील ठरत नाही. जोपर्यंत ते वर्तन स्पष्टपणे अभद्र, अशोभनीय किंवा समाजाला धक्का देणारे नाही, तोपर्यंत त्याला गुन्हा मानता येत नाही.