पुढारी वृत्तसेवा
भारत आज 80वा स्वातंत्र्यदिन साजरा करण्याच्या तयारीत आहे. 1947 मध्ये देश स्वतंत्र झाला तेव्हा भारताची लोकसंख्या सुमारे 34 कोटी होती.
1947 मध्ये भारताला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा देशाची परिस्थिती कठीण होती. फाळणी, गरिबी, उपासमार आणि मर्यादित साधनसंपत्ती यांसारख्या अनेक समस्या होत्या.
स्वातंत्र्यानंतर झालेल्या 1951च्या जनगणनेत भारताची लोकसंख्या सुमारे 36.1 कोटी होती.
म्हणजेच स्वातंत्र्यानंतर काही वर्षांत लोकसंख्येत वाढ सुरू झाली होती.
1951 मध्ये सुमारे 36 कोटी असलेली भारताची लोकसंख्या 1981 पर्यंत 68.3 कोटींवर पोहोचली. या काळात जन्मदर मोठा होता आणि आरोग्य सुविधांमध्ये सुधारणा झाल्याने मृत्यूदर कमी झाला.
1961 ते 1971 या दशकात भारताची दशकीय लोकसंख्या वाढ सुमारे 24.8 टक्के होती. देशाच्या इतिहासातील ही सर्वाधिक दशकीय लोकसंख्या वाढ असल्याचे आकडेवारीतून दिसते.
1981 नंतर लोकसंख्या वाढीचा वेग काही प्रमाणात कमी झाला. मात्र लोकसंख्येचा आधार मोठा असल्यामुळे संख्या वाढत राहिली आणि 2001 मध्ये भारताची लोकसंख्या 100 कोटींच्या पुढे गेली.
2011च्या जनगणनेनुसार भारताची लोकसंख्या सुमारे 121 कोटी होती. या दशकात लोकसंख्या वाढीचा दर आणखी कमी होऊन सुमारे 17.7 टक्के झाला.
2026 मध्ये भारताची लोकसंख्या सुमारे 147.66 कोटी असल्याचा अंदाज आहे. म्हणजे स्वातंत्र्याच्या वेळी असलेल्या सुमारे 34 कोटी लोकसंख्येच्या तुलनेत आज भारतात चारपट जास्त लोक आहेत.
भारत हा जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या देशांपैकी एक आहे. भारताची लोकसंख्या जगाच्या एकूण लोकसंख्येच्या सुमारे 17.8 टक्के आहे.
1947 : 34 कोटी , 1951 : 36.1 कोटी, 1981 : 68.3 कोटी, 2001 : 100+ कोटी, 2011 : 121 कोटी, 2026 : 147.66 कोटी