Namdev Gharal
तुळशीच्या पानांचे अनेक उपयोग आपण करतो, नुसती पाने चघळली तरी आपल्या अनेक छोट्या मोठ्या व्याधी पळून जातात. पण याच तुळशीला येणाऱ्या मंजीरीही खूप फायदेशीर ठरतात
या मंजिरीमध्ये (बिया आणि फुलांचा भाग) अनेक औषधी आणि अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म असतात. आयुर्वेदामध्ये तुळशीच्या मंजिरीचा वापर विविध आरोग्य तक्रारींवर करण्यासाठी सांगितला आहे.
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणे: मंजिरीमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स आणि अँटी-बॅक्टेरियल घटक मुबलक प्रमाणात असतात, ज्यामुळे शरीराची संसर्गाविरुद्ध लढण्याची ताकद वाढते.
सर्दी, खोकला आणि घशातील खवखव: मंजिरीचा काढा किंवा चहा प्यायल्याने छातीतील कफ मोकळा होतो, सायनसचा त्रास कमी होतो आणि घशाची खवखव थांबण्यास मदत होते.
पचनक्रिया सुधारणे: मंजिरीच्या सेवनाने गॅस, अपचन, पोट फुगणे आणि बद्धकोष्ठतेसारख्या समस्या दूर होतात. यातील फायबर पचनसंस्थेला निरोगी ठेवतात.
मानसिक ताण आणि डोकेदुखी कमी करणे: तुळशीची मंजिरी ताणतणाव (Stress) आणि मानसिक थकवा कमी करण्यासाठी फायदेशीर मानली जाते. याचा काढा डोकेदुखीपासून आराम देतो.
वजन नियंत्रणात ठेवणे: मंजिरीच्या बिया पाण्यात भिजवून घेतल्यास त्या पोट जास्त वेळ भरलेले ठेवतात, ज्यामुळे भूक नियंत्रित राहून वजन कमी करण्यास मदत होते.
रक्त शुद्धीकरण आणि त्वचेचे आरोग्य: मंजिरीमधील घटक शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्यास मदत करतात, ज्यामुळे त्वचा निरोगी राहून मुरुमे आणि पुरळांचा त्रास कमी होतो.
पाणी, ओली मंजिरी, थोडे आले आणि काळी मिरी उकळून त्याचा काढा तयार करून पिऊ शकता. नियमित चहा उकळताना किंवा ग्रीन टी बनवताना त्यात मंजिरी टाकता येते.
मंजिरीच्या बिया सब्जाबी प्रमाणे पाण्यात काही वेळ भिजवून ते पाणी किंवा सरबत पिता येते. यासाठी सुकी मंजिरी उपयुक्त ठरते
पावडर बनवण्यासाठी, साठवून ठेवण्यासाठी किंवा त्यातील बिया वेगळ्या करून पाण्यात भिजवून पिण्यासाठी सुकलेली मंजिरी वापरावी.