Namdev Gharal
जोहान्स गुटेनबर्गने छपाईचे मशीन शोधले आणि जगाच्या इतिहासाला कलाटणी मिळाली, अक्षरज्ञान सामान्यातील सामान्य माणसापर्यंत पोहचले या 500 वर्षातील छपाईतंत्रातील बदल पाहू
गुटेनबर्ग प्रेस (१४४०): जोहान्स गुटेनबर्ग यांनी 'मुव्हेबल मेटल टाईप'चा वापर करून पहिले यंत्र बनवले. हे यंत्र लाकडी होते आणि हाताने चालवले जात असे.
स्टॅनहोप प्रेस (१८००): हे पहिले लोखंडी मुद्रण यंत्र होते. यामुळे छपाई अधिक स्पष्ट आणि वेगाने होऊ लागली.
कोएनिग स्टीम प्रेस (१८११): फ्रेडरिक कोएनिग यांनी वाफेवर चालणारे यंत्र तयार केले, ज्यामुळे छपाईच्या वेगात मोठी क्रांती झाली.
रोटरी प्रेस (१८४३): रिचर्ड मार्च हो यांनी याचे शोध लावला. यात छपाईसाठी गोलाकार सिलिंडरचा वापर केला गेल्याने वर्तमानपत्रांची छपाई खूप वेगवान झाली.
लिनोटाइप मशीन (१८८६): ऑटमार मर्जेन्थॅलर यांनी हे यंत्र बनवले. यामुळे अक्षरे एक-एक न जुळवता पूर्ण ओळ एकाच वेळी टाईप करणे शक्य झाले.
ऑफसेट प्रिंटिंग (१९०४): इरा वॉशिंग्टन रुबेल यांनी याचा शोध लावला. यात शाई थेट कागदावर न लावता रबर रोलरच्या मदतीने लावली जाते. हे आजही मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.
फोटोसेटिंग (१९५० चे दशक): धातूच्या अक्षरांऐवजी फोटोग्राफिक फिल्मचा वापर करून अक्षरे छापली जाऊ लागली.
लेझर प्रिंटर (१९६९): झेरॉक्स कंपनीच्या गॅरी स्टार्कवेदर यांनी पहिला लेझर प्रिंटर विकसित केला, ज्यामुळे संगणकावरून थेट छपाई सुलभ झाली.
डिजिटल प्रिंटिंग (१९९३): बेनी लांडा यांनी 'इंडिगो' नावाचे पहिले डिजिटल प्रेस लाँच केले. यामुळे प्लेट्सशिवाय थेट छपाई करणे शक्य झाले.
3Dप्रिंटिंग आणि नॅनोग्राफी (आजचे युग): आता केवळ कागदच नाही, तर वस्तूही (3D) छापल्या जातात. तसेच नॅनो-शाईचा वापर करून अतिशय उच्च दर्जाची छपाई केली जाते