पुढारी वृत्तसेवा
दिवाळीतील तेलकट, तिखट, गोड पदार्थ आणि जागरणामुळे शरीरात उष्णता व पित्त वाढणे (अ‍ॅसिडिटी, जळजळ, मळमळ, डोकेदुखी) ही सामान्य समस्या आहे. वाढलेले पित्त नैसर्गिकरीत्या आणि लवकर शांत करण्यासाठी काही उपाय करावेत
आहारातील बदल : सकाळी रिकाम्या पोटी थंड पाणी किंवा जिरे पाणी: सकाळी उठल्यावर कोमट पाण्याऐवजी साधे किंवा जिरे भिजवलेले पाणी प्यावे. जिरे पचनास मदत करते आणि पोटातील आग शांत करते.
मनुका आणि खडीसाखर: काळे मनुके (१०-१२) रात्रभर पाण्यात भिजवून सकाळी चावून खावेत आणि ते पाणी प्यावे. तसेच जेवणानंतर बडीशेप आणि खडीसाखर एकत्र करून खाणे अत्यंत गुणकारी ठरते.
आवळा रस किंवा मोरावळा: आवळा हा सर्वोत्तम पित्तशामक आहे. सकाळी २ चमचे आवळा रस पाण्यात मिसळून प्यावा किंवा १ मोरावळा खावा.
कोकम सरबत किंवा ताक: दुपारच्या जेवणानंतर जिरेपूड व थोडे सैंधव मीठ घातलेले ताजे ताक प्यावे. कोकम सरबत देखील शरीरातील उष्णता त्वरित कमी करते.
पचायला हलका आहार: पुढील ४-५ दिवस फराळाचे पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत. आहारात मूग डाळीची खिचडी, ज्वारी किंवा तांदळाची भाकरी, दुधी भोपळा, पडवळ, दोडका, आणि तूप-भाताचा समावेश करावा.
या गोष्टी कटाक्षाने टाळाव्यात : रिकाम्या पोटी चहा किंवा कॉफी पिणे पूर्णपणे टाळावे; त्याऐवजी गवती चहा किंवा धणे-जिरे उकळून केलेला काढा घेता येईल.
तिखट, आंबट आणि खारट पदार्थ: लोणचे, पापड, फरसाण, आंबवलेले पदार्थ (इडली, डोसा), आणि अति मसालेदार भाज्या काही दिवस टाळाव्यात.
पुरेशी झोप आणि विश्रांती: दिवाळीतील जागरणामुळे शरीरातील वात आणि पित्त दोन्ही बिघडतात. रात्री वेळेत झोपावे आणि किमान ७-८ तासांची शांत झोप घ्यावी.
जेवणाच्या वेळा पाळा: दोन जेवणांमध्ये खूप मोठे अंतर ठेवू नका. पोट दीर्घकाळ रिकामे राहिल्यास अ‍ॅसिडिटी वाढते.
हलका व्यायाम: पचन सुधारण्यासाठी आणि मन शांत ठेवण्यासाठी सकाळी चालणे, शवासन, शीतली प्राणायाम किंवा अनुलोम-विलोम करावे.