Clove Harvesting | तुम्हाला माहिती आहे का? नाजूक लवंग तोडण्यासाठी शिडी लावून झाडावर चढावे लागते!

Namdev Gharal

मसाल्यामध्ये सर्वात प्रसिद्ध म्हणजे लवंग, ही दिसायला अगदी छोटीशी पण तुम्हाला माहिती आहे का याचे झाड जवळपास ४० फूटापर्यंत वाढते

लवंग म्हणजे या झाडाला येणाऱ्या कळ्या या कळ्यांचे गुच्छ योग्य वेळी तोडून ते सुकवले जातात यानंतर तिला तिचा तिखटपणा व अस्सल स्वाद मिळतो.

इंडोनेशिया जगातील सर्वात जास्त लंवग उत्‍पादक देश आहे एकूण उत्‍पन्नापैकी ७० ते ७५ टक्के उत्‍पन्न एकट्या या देशात घेतले जाते.

लवंग फांद्यांच्या अगदी टोकांवर गुच्छाच्या स्वरूपात येतात. झाड खूप उंच असल्याने आणि टोकाकडच्या फांद्या बारीक व नाजूक असल्याने माणसे थेट फांद्यांवर चढू शकत नाहीत; त्‍यामुळे शिडी लावून याची तोडणी करावी लागते

लवंगाचे झाड ३० ते ४० फूट उंच असते आणि त्याच्या फांद्या अत्यंत नाजूक असतात. त्यामुळे कामगार फांद्यांवर पाय न ठेवता झाडाला टेकवून लावलेल्या २० ते ३० फुटी बांबूच्या शिड्यांवर तोल सांभाळत उभे राहतात.

इंडोनेशियामध्ये लवंग तोडणीच्या हंगामात बागांमध्ये दिसणारे दृश्य एखाद्या साहसी खेळासारखे किंवा सर्कशीतील कसरतीसारखे वाटते.

एकाच लांब बांबूच्या खांबावर पाय ठेवण्यासाठी आडवे लाकडी किंवा बांबूचे लहान तुकडे मजबूत दोऱ्यांनी बांधले जातात. काही भागांत दोन बारीक बांबू जोडून बनवलेली अतिशय हलकी आणि लवचिक शिडी वापरतात.

झाडावर कळ्या आल्यावर त्या आधी हिरव्या असतात. जसजशा त्या पक्व होतात, तसा त्यांचा गुलाबी-तांबूस होतो. हा रंग बदलताच शेतकऱ्यांची धावपळ सुरू होते; कारण कळी उमलून फूल झाले की त्यातले सुगंधी तेल आणि बाजारातील किंमत दोन्ही संपतात.

कळ्या फांद्यांच्या टोकांवर १० ते १५ च्या गुच्छांमध्ये (क्लस्टर्स) लागलेल्या असतात. कामगार एका हाताने फांदी हळूच स्वतःकडे वाकवतात आणि दुसऱ्या हाताने संपूर्ण गुच्छ नखांच्या किंवा बोटांच्या साहाय्याने अलगद खुडतात,

झाडावर दोन्ही हात व्यस्त असल्याने कामगार गळ्यात किंवा कमरेला कापडी झोळी (बॅग) अडकवून ठेवतात. तोडलेला प्रत्येक गुच्छ थेट या पिशवीत टाकला जातो. पिशवी भरली की ती दोरीच्या साहाय्याने खाली सोडली जाते.

निष्णात कामगार शिडी खाली उतरवून पुन्हा दुसऱ्या बाजूला लावण्याचा वेळ वाचवण्यासाठी झाडाच्या फांदीवरूनच स्वतःचा तोल सावरत पुढच्या फांदीपर्यंत पोहोचतात.

लवंगाचा वास, तेल आणि दर्जा उत्तम मिळवण्यासाठी कळ्या उमलण्यापूर्वीच हाताने तोडाव्या लागतात. जर त्या उमलून फूल झाले, तर लवंगाची व्यावसायिक किंमत शून्य होते.