Namdev Gharal
भारतात सर्रास दिसणारी एक झुडपी वनस्पती म्हणजे घाणेरी किंवा टणटणी या वनस्पतीची वाढ इतकी झपाट्याने होते की इतर वनस्पतींना ही हळहळू संपवून टाकते जाणून घेऊ हिच्याविषयी
ही मुळची घाणेरीचे मूळ स्थान दक्षिण अमेरिका (उष्णकटिबंधीय अमेरिका) आणि पश्चिम आफ्रिका हे आहे.पण ब्रिटीशांनी हिला शोभेचे झाड म्हणून भारतात आणली
१८०७ मध्ये, ईस्ट इंडिया कंपनीच्या काळात इंग्रज अधिकाऱ्यांनी घानेरीला कोलकात्याच्या 'रॉयल बॉटनिकल गार्डन'मध्ये शोभेचे झाड म्हणून आणले.
घानेरीची झुडपे अत्यंत दाट वाढतात आणि त्यांना लहान काटे असतात. त्यामुळे शेतांच्या, बंगल्यांच्या आणि रेल्वे रुळांच्या बाजूला इंग्रजांनी व स्थानिक लोकांनी तिचा वापर कुंपण म्हणून करण्यास सुरुवात केली.
बागांमध्ये आणि कुंपणासाठी लावलेली ही वनस्पती लवकरच मानवी नियंत्रणाबाहेर गेली. पक्ष्यांनी तिची फळे खाल्ली आणि विष्ठेद्वारे तिच्या बिया जंगलात, मोकळ्या रानात आणि पडीक जमिनीत सर्वत्र पसरल्या.
भारताचे उष्णकटिबंधीय (Tropical) हवामान घानेरीच्या वाढीसाठी अत्यंत अनुकूल ठरले. शिवाय, रोगराई नसल्याने तिची वाढ रोखणारा कोणताही नैसर्गिक अडथळा राहिला नाही.
अतिजलद पुनरुत्पादन: केवळ बियांपासूनच नव्हे, तर खोडाच्या छाटणीनंतर किंवा छाटलेल्या फांदीपासूनही ही वनस्पती जमिनीत मूळ धरून पुन्हा वेगाने फूट घेते.
घानेरीच्या मुळांमधून आणि पानांमधून काही विशिष्ट रासायनिक घटक जमिनीत सोडले जातात. हे विषारी घटक आसपासच्या स्थानिक वनस्पती, गवत आणि पिकांच्या बियांची उगवण क्षमता रोखतात.
घानेरीची झुडपे अत्यंत दाट वाढतात. त्यामुळे जमिनीवर सावली पडून इतर लहान रोपांना आणि गवताला आवश्यक सूर्यप्रकाश, पाणी व पोषक द्रव्ये मिळत नाहीत.
स्थानिक वनस्पतींचे उच्चाटन: जंगलातील आणि चराऊ रानातील स्थानिक प्रजाती हळूहळू नष्ट होतात आणि संपूर्ण भूभागावर केवळ घानेरीचेच साम्राज्य पसरते.
घानेरीच्या पानांमध्ये आणि कच्च्या फळांमध्ये विषारी रसायने असतात. पाळीव जनावरांनी (गाय, म्हैस, शेळी) ती खाल्ल्यास यकृत खराब होते, कावीळ होते आणि वेळेवर उपचार न मिळाल्यास मृत्यूही ओढवू शकतो.
उन्हाळ्यात घानेरीची वाळलेली झुडपे अत्यंत ज्वलनशील बनतात. त्यामुळे जंगलात वणवा लागल्यास तो खूप वेगाने व तीव्रतेने पसरतो.