Anirudha Sankpal
या अनोख्या सजीवांचे शरीर अत्यंत साध्या पेशींनी बनलेले असते, ज्यामुळे त्यांना जगण्यासाठी जटिल रक्तभिसरण संस्थेची गरज भासत नाही.
त्याच्या शरीरात रक्त नसल्यामुळे शरीराच्या विविध भागांमध्ये ऑक्सिजन वाहून नेण्यासाठी स्वतंत्र रक्तवाहिन्या नसतात, तरीही ते सहज जगू शकतात.
जेलीफिश आणि स्टारफिशसारख्या सागरी जीवांकडे मेंदू, रक्त, हाडे आणि हृदय यांसारख्या कोणत्याही मुख्य शारीरिक यंत्रणा किंवा अवयवांचा अभाव असतो.
हे जीव त्यांच्या पातळ त्वचेमार्फत किंवा बाह्य आवरणाद्वारे समुद्राच्या पाण्यातून थेट ऑक्सिजन शोषून घेतात आणि तो शरीरात पसरवतात.
जेलीफिशचे शरीर ९५ टक्क्यांहून अधिक पाण्याने बनलेले असते, ज्यामुळे पाण्याचे प्रवाह आणि त्वचेचे शोषण याद्वारे त्यांची चयापचय क्रिया चालते.
स्टारफिशच्या बाबतीत, पाण्याचा दाब वापरून चालणारी 'वॉटर व्हॅस्क्युलर सिस्टीम' अन्न पचवण्यासाठी आणि हालचाल करण्यासाठी ऑक्सिजनचा पुरवठा करते.
मेंदू नसतानाही हे जीव पाण्याच्या प्रवाहाचा अंदाज घेणे, अन्नाचा शोध घेणे आणि वातावरणातील बदलांनुसार स्वतःचे संरक्षण करणे यांसारख्या गोष्टी सहज करू शकतात.
निसर्गाची ही एक अत्यंत विस्मयकारक रचना आहे, जिथे हृदय आणि मेंदूशिवायही सागरी परिसंस्थेत लाखो वर्षांपासून हे जीव यशस्वीपणे जीवन जगत आहेत.