पुढारी वृत्तसेवा
अन्न खराब झाले आहे की नाही, हे ओळखण्यासाठी आपल्याकडे सर्रास ते वास घेऊन बघितले जाते. आपल्या घरातील ज्येष्ठ मंडळी अनेकदा याच पद्धतीने अन्नाची खात्री करतात.
परंतु, अन्न ताजे आहे की शिळे, हे ओळखण्यासाठी फक्त वासावर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, अनेकदा अन्नपदार्थ वास मारण्यापूर्वीच दूषित आणि खाण्यास अयोग्य झालेले असतात.
अन्नपदार्थांचा ताजेपणा ओळखण्याचे ५ सोपे आणि महत्त्वाचे मार्ग जाणून घ्या.
१. रंगातील बदल
फळे आणि भाज्या ताज्या नसतील, तर त्यांचा रंग बदलतो किंवा फिका पडतो. शिजवलेल्या अन्नावर पांढरे डाग दिसणे, बुरशी येणे किंवा पाण्याचा थर साचणे हे अन्न खराब झाल्याचे लक्षण आहे.
ब्रेड किंवा चीज खाण्यापूर्वी ते नीट तपासा, तसेच कोणतीही भाजी किंवा फळ खाण्यापूर्वी वा शिजवण्यापूर्वी स्वच्छ धुवून घ्या.
२. पोत किंवा स्पर्शात होणारा बदल
अन्न शिळे झाल्याचे सर्वात मोठे लक्षण म्हणजे त्याच्या मूळ पोतात बदल होणे. ब्रेड कडक किंवा अतिशय ओलसर होतो, वेफर्स किंवा चिप्स मऊ पडतात आणि दुग्धजन्य पदार्थ गुळगुळीत-चिवट होतात.
कोणताही पदार्थ हाताला चिकट किंवा मऊ लागल्यास तो खाणे टाळावे. विशेषतः बेकरी उत्पादनांमध्ये वास येण्यापूर्वीच बुरशीची वाढ सुरू झालेली असते, जी अशा बदलांवरून ओळखता येते.
३. पॅकेजिंगची दुरवस्था
पॅकेटमधील अन्नपदार्थ खरेदी करताना किंवा वापरताना त्याच्या पॅकेजिंगकडे बारीक लक्ष द्या. पॅकेटला छिद्र असणे, ते कुठेतरी फाटलेले असणे, सील तुटलेले दिसणे हे अन्न खराब झाल्याचे संकेत आहेत.
पॅकेजिंग खराब झाल्यामुळे आत हवा जाते आणि जिवाणूंची वाढ होऊन अन्नपदार्थ लवकर सडतात.
४. अयोग्य साठवणूक
अनेकदा अन्न योग्य पद्धतीने न साठवल्यामुळे ते दूषित होते. फ्रिजमधून अन्न वारंवार बाहेर काढणे, जास्त वेळ उघडे ठेवणे किंवा बाहेर दमट वातावरणात तासनतास पडून राहणे यामुळे अन्नात बॅक्टेरिया वेगाने वाढतात.
पावसाळ्यातील आर्द्रतेमुळे हा धोका अधिक असतो. त्यामुळे नीट न साठवलेले अन्न खाणे टाळावे.
५. 'एक्सपायरी डेट' नक्की तपासा
केवळ एक्सपायरी डेट बघणे हा सुरक्षेचा १०० टक्के उपाय नसला, तरी अन्न ताजे आहे की नाही हे ओळखण्याचा तो एक उत्तम मार्ग आहे. पॅकेटवरील ‘बेस्ट बिफोर’ किंवा ‘युज बाय’ तारीख नेहमी तपासा.